|
แพทยสภาได้ปรับปรุงเกณฑ์มาตรฐานผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมไปแล้วครั้งหนึ่ง เมื่อ พ.ศ.2536 ขณะนี้ปัญหาสุขภาพและสภาพการณ์ต่างๆ ของประเทศมีการเปลี่ยนแปลงไปและกำลังมีการปฏิรูประบบบริการสุขภาพของประเทศ บัณฑิตแพทย์จึงควรมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับระบบบริการสุขภาพในปัจจุบันและแนวโน้มของการปฏิรูประบบบริการสุขภาพเพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาความรู้ ทักษะ และเจตคติที่สอดคล้องกับบทบาทหน้าที่ของแพทย์ในระบบบริการสุขภาพในอนาคต คณะกรรมการแพทยสภาจึงเห็นสมควรให้ปรับปรุงเกณฑ์มาตรฐานผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมอีกครั้งหนึ่ง โดยมีเป้าหมายให้บัณฑิตแพทย์มีความรู้ความสามารถและเจตคติในการดูแลรักษาและส่งเสริมสุขภาพระดับปฐมภูมิได้เป็นอย่างดี เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน และแนวโน้มของการปฏิรูประบบบริการสุขภาพของประเทศในอนาคต
เกณฑ์มาตรฐานฯ ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2545 นี้ ยังคงยึดหลักการเดิมของเกณฑ์มาตรฐานฯ พ.ศ.2536 คือใช้เป็นเกณฑ์มาตรฐานฯ สำหรับบัณฑิตแพทย์ภายหลังผ่านการปฏิบัติงานเพิ่มพูนทักษะเป็นเวลาอย่างน้อย 1 ปี ในโรงพยาบาลที่แพทยสภากำหนด ภายใต้การกำกับดูแลของแพทย์ที่มีประสบการณ์มากกว่า
สาระสำคัญของการปรับปรุงเกณฑ์มาตรฐานฯ สรุปได้ดังนี้
1.ปรับปรุงหัวข้อและการจัดหมวดหมู่เนื้อหาของเกณฑ์มาตรฐานฯ ให้ชัดเจนขึ้นโดยการแบ่งกลุ่มความรู้ความสามารถทางวิชาชีพ ความรู้ความสามารถทางด้านอื่นๆ และคุณสมบัติอันพึงประสงค์สำหรับการประกอบวิชาชีพเวชกรรม
2.เน้นความสำคัญของการปฏิบัติต่อผู้ป่วยและญาติอย่างถูกต้องเหมาะสมบนพื้นฐานของคำประกาศสิทธิผู้ป่วย ทักษะและเจตคติในการติดต่อสื่อสาร การให้คำปรึกษา และการสร้างสัมพันธภาพอันดีกับผู้ป่วย ญาติและผู้ร่วมงาน รวมทั้งการปฏิบัติที่ถูกต้องตามจริยธรรมและกฎระเบียบต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการประกอบวิชาชีพเวชกรรม
3.เน้นความสำคัญของการดูแลและแก้ไขปัญหาสุขภาพแบบองค์รวม ทั้งระดับบุคคล ครอบครัว และชุมชน โดยใช้กลยุทธ์เชิงรุก
4.ปรับปรุงแก้ไขเกณฑ์ความรู้ความสามารถทางวิชาชีพตามที่ระบุในภาคผนวก 3 ของเกณฑ์มาตรฐานฯ พ.ศ.2536 ให้เหมาะสมกับปัญหาสุขภาพในปัจจุบันและแนวโน้มในอนาคต รวมทั้งจัดหมวดหมู่เนื้อหาใหม่ และระบุระดับความรู้ความสามารถให้ชัดเจนขึ้น
เกณฑ์มาตรฐานผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมนี้เป็นข้อกำหนดในการประเมินความรู้ความสามารถสำหรับการขอขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมของแพทยสภา สถาบันผู้ผลิตบัณฑิตแพทย์ควรกำหนดความรู้ความสามารถทางวิชาชีพในหลักสูตรแพทย ศาสตรบัณฑิตให้สอดคล้องกับเกณฑ์มาตรฐาน ฯ นี้
สำหรับการเพิ่มพูนความชำนาญทางวิชาชีพตลอดจนทักษะในการทำหัตถการต่างๆ นั้น ให้บัณฑิตแพทย์ฝึกฝนในระหว่างที่ปฏิบัติงานในโครงการเพิ่มพูนทักษะในโรงพยาบาลที่แพทยสภากำหนดเป็นเวลาอย่างน้อย 1 ปี โดยแพทยสภาสามารถตรวจสอบมาตรฐานการจัดการเรียนการสอน การฝึกอบรมและการประเมินผลของสถาบันผลิตบัณฑิตแพทย์ และสถาบันสมทบได้เป็นระยะตามที่เห็นสมควรเพื่อเป็นการรักษามาตรฐานการประกอบวิชาชีพเวชกรรมและให้ใช้ผลการประเมินเป็นเกณฑ์ในการพิจารณาต่ออายุใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเวชกรรมครั้งที่หนึ่ง
ส่วนการพิจารณาต่ออายุใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเวชกรรมในครั้งต่อๆ ไปนั้นให้ดำเนินการตามระบบการศึกษาต่อเนื่องของแพทยสภา
เกณฑ์มาตรฐานผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม พ.ศ. 2545
ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมต้องมีคุณสมบัติของสมาชิกแพทยสภาตามเกณฑ์ที่ได้บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติวิชาชีพเวชกรรม พ.ศ.2525 หมวด 2 มาตรา 11 และพึงมีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ และมีความรู้ความสามารถทางวิชาชีพ (Professional competencies) ดังต่อไปนี้
1. พฤตินิสัย เจตคติ คุณธรรม และจริยธรรมแห่งวิชาชีพ (Professional habits, Attitudes, Moral, and Ethics)
1.1 พฤตินิสัยในการทำงาน (work habits) และความรับผิดชอบต่อวิชาชีพ
- ตรงต่อเวลา และรับผิดชอบต่อการนัดหมาย
- รับผิดชอบต่อผู้ป่วยและงานที่ได้รับมอบหมาย
- สามารถทำงานเป็นทีม
- พยายามหลีกเลี่ยงไม่ให้เกิดความขัดแย้งในการทำงานและหาข้อยุติโดยสันติวิธี
- สามารถวางแผน จัดระบบงาน และติดตามประเมินผล
- รู้ขีดจำกัดความสามารถของตนเอง
- ยอมรับข้อผิดพลาดของตนเองและพยายามแก้ไข
- ยอมรับข้อผิดพลาดของผู้อื่นและให้ความช่วยเหลือและแนะนำตามความเหมาะสม
1.2 รับผิดชอบในการให้ความจริงแก่ผู้ป่วย รักษาความลับ และเคารพในสิทธิของผู้ป่วย
1.3 ปกป้องและพิทักษ์สิทธิประโยชน์ของผู้ป่วย
1.4 แสดงเจตคติที่ดีต่อการให้บริการสุขภาพแบบองค์รวมแก่ประชาชนทุกระดับ
1.5 ปฏิบัติตามข้อบังคับแพทยสภาว่าด้วยการรักษาจริยธรรมแห่งวิชาชีพเวชกรรม
1.6 มีคุณธรรม และจริยธรรมที่เหมาะสมต่อการประกอบวิชาชีพแพทย์
1.7 ซื่อสัตย์สุจริตในการประกอบวิชาชีพเวชกรรม
2. ทักษะในการติดต่อสื่อสารและการสร้างสัมพันธภาพ (Communication and interpersonal skills)
ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมพึงตระหนักถึงความสำคัญและมีความสามารถในการติดต่อสื่อสารและการสร้างสัมพันธภาพที่ดีกับผู้ป่วย ญาติผู้ป่วย ประชาชนทั่วไป ผู้ร่วมงาน และบุคลากรทางสาธารณสุขอื่น ๆ
2.1 ตระหนักถึงปัจจัยที่อาจเป็นอุปสรรคต่อการติดต่อสื่อสาร เช่น ภูมิหลังของผู้ป่วย (การศึกษา ภาษา วัฒนธรรม ความเชื่อเรื่องสุขภาพ) พฤติกรรม และสภาวะทางอารมณ์ของผู้ป่วย ฯลฯ
2.2 สามารถใช้ภาษาท่าทาง (non-verbal communication) เช่น การแสดงท่าที การสบตา การสัมผัส ฯลฯ ได้อย่างเหมาะสม
2.3 มีทักษะในการฟัง รับฟังปัญหาของผู้ป่วย เข้าใจความรู้สึกและความวิตกกังวลของผู้ป่วย
2.4 ใช้ศัพท์ และภาษาพูดที่ผู้ป่วยเข้าใจได้ แสดงความเห็นอกเห็นใจ เอื้ออาทร ให้ความมั่นใจ และให้กำลังใจแก่ผู้ป่วย
2.5 มีทักษะในการสัมภาษณ์และซักประวัติผู้ป่วย รวมทั้งเรื่องที่เกี่ยวข้อง แต่ผู้ป่วยไม่ต้องการเปิดเผย เช่น ประวัติเพศสัมพันธ์ ฯลฯ
2.6 สามารถอธิบายกระบวนการรักษา ผลการตรวจวินิจฉัย ผลการรักษา การพยากรณ์โรค ให้ผู้ป่วยและญาติผู้ป่วยเข้าใจและมีส่วนร่วมในการตัดสินใจได้อย่างเหมาะสม รวมทั้งการแจ้งข่าวร้าย และการปฏิบัติในกรณีผู้ป่วยที่ใกล้เสียชีวิตและกรณีที่ผู้ป่วยเสียชีวิตแล้ว
2.7 สามารถโน้มน้าวให้ผู้ป่วยและญาติให้ความร่วมมือในการรักษาและดูแลตนเอง ให้สุขศึกษา ให้คำปรึกษาหารือ และให้คำแนะนำผู้ป่วยได้
2.8 บันทึกข้อมูลทางการแพทย์ เขียนใบรับรองแพทย์ ใบส่งต่อผู้ป่วย ได้อย่างถูกต้องเหมาะสมตามความเป็นจริง และครบถ้วนสมบูรณ์
2.9 นำเสนอรายงานทางการแพทย์ และอภิปรายในที่ประชุมได้
2.10มีทักษะในการถ่ายทอดความรู้ ทักษะ และประสบการณ์แก่บุคลากรทางการแพทย์ทุก
ระดับ และประชาชน
3. ความรู้พื้นฐาน
3.1 มีความรู้ความเข้าใจในวิทยาศาสตร์การแพทย์ทั้งระดับพื้นฐาน [ อิงตามเกณฑ์มาตรฐานผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมของแพทยสภา พ.ศ. 2536 ภาคผนวก 4 สาระความรู้ทางวิทยาศาสตร์การแพทย์พื้นฐาน (Basic Medical Sciences) ไปก่อน สาระส่วนนี้คงจะมีการปรับปรุงต่อไป ] และระดับคลินิก (ภาคผนวก 1) และสามารถค้นหาความรู้เพิ่มเติมจากแหล่งข้อมูลต่างๆ เพื่อนำไปประยุกต์ในการตรวจวินิจฉัยและบำบัดรักษาผู้ป่วย ตลอดจนวางแผนส่งเสริมสุขภาพและป้องกันการเจ็บป่วยได้อย่างถูกต้องเหมาะสม
3.2 มีความรู้ความเข้าใจในเรื่องต่อไปนี้
3.2.1 ระบบบริการสาธารณสุขของประเทศไทย
3.2.2 งานสาธารณสุขมูลฐาน เวชศาสตร์ชุมชน และเวชศาสตร์ครอบครัว
3.2.3 เศรษฐศาสตร์สาธารณสุขที่เกี่ยวข้องและเหมาะสมในการทำเวชปฏิบัติ
3.2.4 หลักการด้านระบาดวิทยา ชีวสถิติ เวชสารสนเทศ (medical informatics) ระบาดวิทยาคลินิก และ evidence-based medicine
3.2.5 งานบริหารและสังคมศาสตร์
-หลักการบริหารงานทั่วไป และการบริหารงานด้านการแพทย์และสาธารณสุข
-สังคมศาสตร์ มานุษยวิทยา และพฤติกรรมศาสตร์ที่จำเป็นสำหรับการเสริมสร้างเจตคติ และความเข้าใจต่อเพื่อนมนุษย์และสังคม
3.2.6 หลักกฎหมายทั่วไป และกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบวิชาชีพเวชกรรม ตลอดจนกฎระเบียบข้อบังคับต่างๆ ของแพทยสภา และกฎระเบียบต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง (ดูภาคผนวก 2)
4. ทักษะทางคลินิก (Clinical Skills)
มีความสามารถดังต่อไปนี้
4.1 สังเกตอากัปกิริยาของผู้ป่วย
4.2 ซักประวัติ และตรวจร่างกายผู้ป่วยอย่างเป็นระบบและถูกต้องแม่นยำ
4.3 รวบรวมข้อมูลจากประวัติ การตรวจร่างกาย ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ และการตรวจพิเศษต่าง ๆ เพื่อนำมาตั้งสมมุติฐานวิเคราะห์หาสาเหตุของปัญหาของผู้ป่วย
4.4 เลือกใช้การตรวจโดยใช้เครื่องมือพื้นฐาน เครื่องมือพิเศษ และการตรวจทางห้องปฏิบัติการต่างๆ โดยคำนึงถึงความคุ้มค่าและความเหมาะสม
4.5 นำความรู้ทางทฤษฎี และหลักฐานต่างๆ มาประกอบการพิจารณาในการวินิจฉัยและบำบัดรักษาผู้ป่วย
4.6 ใช้วิจารณญาณในการตัดสินใจ ตรวจวินิจฉัยและบำบัดรักษาผู้ป่วยได้อย่างถูกต้อง
เหมาะสม และทันท่วงที
4.7 บันทึกเวชระเบียนอย่างถูกต้อง เป็นระบบ และต่อเนื่องโดยอาศัยแนวทางมาตรฐาน
สากล (International Classification of Diseases, ICD)
4.8 ให้บริการสุขภาพผู้ป่วยแบบองค์รวม (holistic approach) ได้แก่ การตรวจวินิจฉัย บำบัดรักษา ฟื้นฟูสมรรถภาพ ส่งเสริมสุขภาพ และป้องกันการเจ็บป่วยทั้งทางร่างกาย จิตและสังคม ในสภาพที่เป็นปัจเจกบุคคล และในสภาพที่เป็นส่วนหนึ่งของครอบครัวและสังคม
4.9 ปรึกษาหารือผู้มีความรู้ความชำนาญ หรือส่งผู้ป่วยไปรับการรักษาต่อได้อย่างเหมาะสม
และทันท่วงที
5. ทักษะการตรวจโดยใช้เครื่องมือพื้นฐาน การตรวจทางห้องปฏิบัติการ การทำหัตถการที่จำเป็น (Technical and Procedural skills)
มีความสามารถในการทำหัตถการและใช้เครื่องมือต่างๆ ในการตรวจวินิจฉัยและรักษาผู้ป่วยโดยรู้ข้อบ่งชี้ในการตรวจ เข้าใจวิธีการตรวจ สามารถทำได้ด้วยตนเอง และแปลผลได้อย่างถูกต้อง และรู้จักการเตรียมผู้ป่วยเพื่อการตรวจวินิจฉัยนั้นๆ ตามเกณฑ์ที่ระบุไว้ในภาคผนวก 1
6. การพัฒนาความรู้ความสามารถทางวิชาชีพอย่างต่อเนื่อง (Continuous professional development)
6.1 มีนิสัยใฝ่รู้ และสามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง
6.2 แสวงหาความรู้และทักษะทางวิชาชีพเพิ่มเติมอย่างสม่ำเสมอเพื่อให้ทันความก้าวหน้าทางวิชาการ
6.3 มีความสามารถในการค้นคว้าหาข้อมูลจากแหล่งข้อมูลต่างๆ โดยสามารถใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ (information technology) ในการหาข้อมูลใหม่ๆ
6.4 ติดตามและเรียนรู้เทคโนโลยีใหม่ๆ ที่ทำให้สามารถก้าวทันการเปลี่ยนแปลงทางวิทยาการของโลก
6.5 ตระหนักถึงความสำคัญของชีวเวชศาสตร์ (biomedical sciences) ระบาดวิทยาคลินิก evidence-based medicine และการวิจัยเกี่ยวกับสุขภาพ ที่จะนำมาประยุกต์ใช้ในเวชปฏิบัติ
6.6 มีเจตคติในการพัฒนาคุณภาพงานอย่างมีประสิทธิภาพและต่อเนื่อง
ภาคผนวกที่ 1 ความรู้ความสามารถทางวิชาชีพและทักษะทางคลินิก
ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมต้องมีความรู้ความสามารถในการแก้ไขปัญหาทางสุขภาพทั่วๆ ไปของผู้ป่วยและประชาชนได้เหมาะสม หมวดความรู้ความสามารถทางวิชาชีพและทักษะทางคลินิกนี้ แบ่งออกเป็น 3 หมวดดังนี้คือ
หมวดที่ 1. ภาวะปกติและหลักการดูแลทั่วไป ( Normal conditions and general principles of care)
หมวดที่ 2. ภาวะผิดปกติจำแนกตามระบบอวัยวะ ( Individual organ systems or types of disorders)
ในหมวดนี้ได้ระบุเนื้อหาโดยจำแนกตาม International classification of diseases (ICD 10) ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมต้องมีความรู้ความสามารถในการป้องกัน ส่งเสริมสุขภาพ ฟื้นฟูสมรรถภาพ และให้การรักษาต่อเนื่องทั้งในระดับบุคคล ครอบครัว และชุมชน โดยตระหนักถึงผลกระทบของเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมต่อการเจ็บป่วยและการรักษา
ความรู้ความสามารถดังกล่าวจำแนกตามโรคหรือกลุ่มอาการ/ภาวะได้เป็น 3 กลุ่มดังนี้
กลุ่มที่ 1 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะฉุกเฉินที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยเบื้องต้นและให้การบำบัดการรักษาได้อย่างทันท่วงทีตามความเหมาะสมของสถานการณ์ รู้ข้อจำกัดของตนเอง และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหรือผู้มีประสบการณ์มากกว่าได้อย่างเหมาะสม
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
หมวดที่ 3. ทักษะการตรวจโดยใช้เครื่องมือพื้นฐาน การตรวจทางห้องปฏิบัติการและการทำหัตถการ ( Technical and Procedural skills)
หมวดที่ 1. ภาวะปกติและหลักการดูแลทั่วไป
ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมต้องมีความรู้ความสามารถในการแก้ไขปัญหาทางสุขภาพทั่วๆ ไปของผู้ป่วยและประชาชนได้เหมาะสม กล่าวคือ
1.1. สามารถรวบรวมข้อมูล และประเมินปัญหาทางสุขภาพของบุคคล ครอบครัว และ ชุมชนในความรับผิดชอบตามวิธีการทางระบาดวิทยา
 1.1.1. Statistical concepts of measurement in medical practice
central tendency
variability, probability and distribution
scales of measurement
disease frequency
case fatality, survival rate
relative risk, odds ratio, standardized mortality rate
risk differences, attributable risk
sensitivity, specificity, accuracy
positive and negative predictive values
decision analysis
1.1.2.Appraisal and interpretation of medical literature :
study design
- clinical trials, community intervention trials
- cohort, case-control, cross-sectional, case series, community surveys
- subject eligibility and sampling
- randomization, self-selection, systematic assignment
- outcome assessment
- validity
- advantages and disadvantages of different designs
- sample size
statistical inference
- hypothesis generation, hypothesis testing, and test statistics
- statistical significance and type I error
- statistical power and type II error
- confidence interval
1.1.3 Epidemiology of health and diseases
patterns of disease occurrence
- age, race, gender, and socioeconomic status
- international, national, and regional variations
- sporadic seasonal, secular, and birth cohort patterns
- disease surveillance
- epidemic, endemic, and pandemic patterns
- outbreak investigation and control
- leading causes of death and disability
natural history and prognosis
- modes of disease transmission
- incubation periods
- methods of rationale for early detection
- disease manifestations
- evaluation of treatment efficacy
- determinants of disease progression
risk factors for disease occurrence
- hereditary/genetic traits
- age, race, gender, and socioeconomic status
- life-style/behavioral factors
- occupational exposures
- environmental characteristics
- dietary/nutritional patterns
- nosocomial / iatrogenic exposures
- prenatal exposures
- abnormal metabolic or physiologic states
1.2 สามารถส่งเสริมสุขภาพส่วนบุคคลและชุมชนเกี่ยวกับการสุขศึกษา การสุขาภิบาล การส่งเสริมโภชนาการ การอนามัยแม่และเด็ก การวางแผนครอบครัว การสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค การควบคุมโรคในท้องถิ่น การตรวจสุขภาพ และการตรวจหาโรคในระยะเริ่มแรก
1.2.1 Health services organization and delivery
general aspects of health care system structure
- community preventive medicine service programs
- health education
- home health care
- infectious disease control
- consultative services
- immunization, school and occupational health program
- catastrophic illness and access to health care
evaluation of outcomes of disease prevention
health promotion interventions
- nutrition
- mother and child health
- contraceptive control
- oral health
- fitness and exercise
1.2.2 Community dimension of medical practice
general aspects related to community organization
- health status assessment of population
- health surveys
- disease-reporting systems
general public health issues
environmental and occupational health
- environmental control
- air and water quality
- industrial and occupational health
1.3 สามารถประเมินสุขภาพ และให้คำแนะนำที่เหมาะสมเพื่อความมีสุขภาพดี แก่บุคคลตามวัยและสภาวะต่างๆ ตั้งแต่ทารกในครรภ์ ทารกแรกเกิด วัยก่อนเข้าเรียน วัยเรียน วัยรุ่น วัยหนุ่มสาว ผู้ใหญ่ หญิงมีครรภ์ วัยสูงอายุ และผู้พิการ
1.3.1 Fetus
fetal growth and development
1.3.2 Infancy and childhood
normal physical growth and development
cognitive and psychosocial development
infant-parent and child-parent interaction; changing child-parent relationships
physician-child-parent communication
well-baby care, well child care
1.3.3 Adolescence
sexuality
individualization and identity
physical and psychosocial change of puberty
1.3.4 Adulthood
normal physical and mental development and function
stress management
pregnancy
male and female climacteric
menopause
1.3.5 Senescence
physical and mental changes associated with aging
emotional, social, and cultural adaptations
death and dying
1.3.6 Disability
physical and mental changes associated with disability
1.4 สามารถตรวจสุขภาพ ตรวจคัดกรองโรค และออกความเห็นหรือหนังสือรับรองความเห็นได้อย่างเหมาะสม ( ICD 10 ข้อ XXI FACTORS INFLUENCING HEALTH STATUS AND CONTACT WITH HEALTH SERVICES: Z00 - Z99)
1.4.1 Person without complaint or reported diagnosis
general medical examination and investigation
eyes and vision examination and investigation
ears and hearing examination and investigation
dental examination
general gynecologic examination
1.4.2 Examination and encounter for administrative purposes
issue of medical certificate for fitness or incapacity
examination for driving license
pre-employment examination
examination for insurance purposes
1.4.3 Routine general health check-up
schoolchildren
student
sports teams
1.4.4 Special screening examination for diseases and disorders
diabetes mellitus, nutritional disorders, iron deficiency
eye and ear disorders
cardiovascular disorders
1.4.5 Carriers of infectious diseases
1.4.6 Contact with and exposure to communicable diseases
1.4.7 Immunization
1.4.8 Contraceptive management
1.5 สามารถตรวจและให้ความเห็นหรือทำหนังสือรับรองเกี่ยวกับผู้ป่วย ผู้พิการ ผู้เสียหาย ผู้ต้องหา หรือจำเลย ตามความที่กฏหมายกำหนดให้พนักงานสอบสวน องค์กร หรือศาลในกิจการต่างๆได้ เช่น หนังสือรับรองสุขภาพ หนังสือรับรองความพิการ หนังสือรับรองการตาย การเป็นพยานต่อพนักงานสอบสวนและศาล เป็นต้น (ภาคผนวกที่ 2)
1.6 สามารถชันสูตรพลิกศพ เก็บวัตถุพยานจากศพ ร่วมกับพนักงานสอบสวน ตามที่กฏหมายกำหนดได้ สามารถออกรายงานการชันสูตรพลิกศพ ให้ถ้อยคำเป็นพยานในชั้นสอบสวนและชั้นศาลได้ (ภาคผนวกที่ 2 )
1.7 สามารถระบุปัญหา วิเคราะห์ และให้แนวทางปฏิบัติเชิงเวชจริยศาสตร์และกฏหมายที่เกี่ยวข้องในเรื่องต่อไปนี้
1.7.1 Consent and informed consent to treatment เช่น full disclosure, alternate therapies, risk and benefits, refusal of treatment เป็นต้น
1.7.2 Physician-patient relationship เช่น truth telling, confidentiality, privacy, autonomy, public reporting เป็นต้น
1.7.3 Death and dying เช่น diagnosing death, life-support, autopsy, organ donation, euthanasia, suicide, eliminating pain, life-sustaining and end of life care เป็นต้น
1.7.4 Birth-related issues เช่น pre-natal diagnosis, abortion, maternal-fetal conflictเป็นต้น
1.7.5 Research issues เช่น informed consent, placebos, conflict of interest, vulnerable populations เป็นต้น
หมวดที่ 2. จำแนกตามระบบหรือชนิดของความผิดปกติ
ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมสามารถนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์การแพทย์พื้นฐานความรู้ทางวิทยาศาสตร์การแพทย์คลินิก และทักษะในการซักประวัติ การตรวจร่างกาย การตรวจทางห้องปฏิบัติการและหัตถการต่างๆ มาประยุกต์ใช้ในการวินิจฉัย การปฏิบัติรักษา การฟื้นฟูสภาพผู้ป่วย ส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันปัญหาทางสุขภาพที่พบได้บ่อย และ/หรือมีความสำคัญในประเทศไทยได้อย่างเหมาะสม รวมทั้งให้การดูแลรักษาต่อเนื่องทั้งในระดับบุคคล ครอบครัวและชุมชน โดยตระหนักถึงผลกระทบของเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมต่อการเจ็บป่วยและการรักษา
ความรู้ความสามารถดังกล่าวจำแนกตามโรคหรือกลุ่มอาการ/ภาวะได้เป็น 3 กลุ่มดังนี้
กลุ่มที่ 1 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะฉุกเฉินที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยเบื้องต้นและให้การบำบัดการรักษาได้อย่างทันท่วงทีตามความเหมาะสมของสถานการณ์ รู้ข้อจำกัดของตนเอง และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหรือผู้มีประสบการณ์มากกว่าได้อย่างเหมาะสม
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
2.1 อาการ / ปัญหาสำคัญ (ICD10 ข้อ XVIII, R00 - R69)
ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมต้องมีความรู้เกี่ยวกับพยาธิกำเนิด พยาธิสรีรวิทยา สามารถวินิจฉัยแยกโรคและปฏิบัติรักษาเบื้องต้น ได้เหมาะสมสำหรับอาการสำคัญ ดังต่อไปนี้
ไข้
อ่อนเพลีย ไม่มีแรง
ภาวะผิดรูป
อ้วน น้ำหนักตัวลดลง
อุบัติเหตุ สัตว์มีพิษกัดต่อย
ปวดฟัน เลือดออกตามไรฟัน
ปวดท้อง แน่นท้อง ท้องอืด
ตาเหลือง ตัวเหลือง
เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน อาเจียนเป็นเลือด
สะอึก สำลัก กลืนลำบาก
ท้องเดิน ท้องผูก อุจจาระเป็นเลือด อุจจาระดำ
ก้อนในท้อง
ปวดศีรษะ มึนศีรษะ เวียนศีรษะ หน้ามืด เป็นลม
กล้ามเนื้ออ่อนแรง ชัก สั่น กระตุก ชา ซึม ไม่รู้สติ
ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเมื่อย ปวดกระดูก ปวดข้อ ปวดแขน ปวดขา
เจ็บคอ คัดจมูก น้ำมูกไหล จาม เลือดกำเดาออก
ไอ ไอเป็นเลือด หอบเหนื่อย หายใจขัด หายใจไม่อิ่ม เจ็บหน้าอก ใจสั่น เขียวคล้ำ
บวม ปัสสาวะลำบาก ปัสสาวะขัด ปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะสีผิดปกติ กลั้นปัสสาวะไม่ได้
ปัสสาวะมีเลือดปน ปัสสาวะเป็นกรวดทราย
หนองจากท่อปัสสาวะ
แผลบริเวณอวัยวะเพศ
ผื่น คัน แผล ฝี สิว ผิวหนังเปลี่ยนสี ผมร่วง
ก้อนที่คอ ก้อนใต้ผิวหนัง ก้อนที่เต้านม
ซีด ต่อมน้ำเหลืองโต
ตกขาว คันช่องคลอด
ตั้งครรภ์ แท้งบุตร ครรภ์ผิดปกติ ไม่อยากมีบุตร มีบุตรยาก
เลือดออกทางช่องคลอด
ประจำเดือนผิดปกติ ปวดประจำเดือน
คลอดก่อนกำหนด เกินกำหนด
เคืองตา ตาแดง ปวดตา มองเห็นไม่ชัด ตาบอด ตาโปน ตาเหล่
หูอื้อ การได้ยินลดลง
หงุดหงิด คลุ้มคลั่ง ประสาทหลอน นอนไม่หลับ เครียด วิตกกังวล ซึมเศร้า ติดสารเสพติด ฆ่าตัวตาย
ถูกล่วงละเมิดทางเพศ
การเจริญเติบโตไม่สมวัย
2.2 โรค/ภาวะ/กลุ่มอาการฉุกเฉิน (รวมทุกระบบ)
กลุ่มที่ 1 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะฉุกเฉินที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยเบื้องต้นและให้การบำบัดการรักษาได้อย่างทันท่วงทีตามความเหมาะสมของสถานการณ์ รู้ข้อจำกัดของตนเอง และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหรือผู้มีประสบการณ์มากกว่าได้อย่างเหมาะสม
cardiac arrest
pulmonary edema
malignant hypertension
shock : hypovolemic, anaphylactic, septic, cardiogenic
acute coronary syndrome
cardiac tamponade
anoxic spell
respiratory arrest
respiratory obstruction, suffocation
status asthmaticus, asthmatic attack
pneumothorax
superior vena cava obstruction
diabetic ketoacidosis
hypoglycemia
disseminated intravascular clotting
incompatible blood transfusion
acute psychosis, delirium
hyperventilation syndrome
severe depression
suicidal attempt
stress response syndrome
acute corneal abrasion and ulcer
acute glaucoma
anuria
acute urinary retention
hyperkalemia
obstructed labor
threatened uterine rupture
rape
coma
syncope
convulsion
acute increased intracranial pressure
asphyxia of the newborn
fetal distress
acute abdomen
serious bleeding : massive bleeding , intracranial bleeding, hyphema, antepartum and postpartum hemorrhage
acute poisoning : drugs, food, chemicals, substances
bite & stings
injury /accident : head & neck injury, fracture, dislocation, body and limb injuries, serious injury, electrical injury, burns, near-drowning & submersion
2.3 โรคตามระบบ
I. INFECTIOUS AND PARASITIC DISEASES (ICD10, A00-B99)
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
gastroenteritis (cholera, shigellosis, salmonellosis, E.coli, virus, Campylobacter sp., Clostridium difficile, amoebiasis, giardiasis, cryptosporidiosis, isosporosis, microsporidiosis, food-borne intoxication)
typhoid and paratyphoid fever
intestinal parasites (ascariasis, hookworm infestation, enterobiasis, trichuriasis, strongyloidiasis, taeniasis, capillariasis)}
tuberculosis
melioidosis
leptospirosis
tetanus
diphtheria
septicemia
sexually transmitted disease (syphilis, gonococcal infection, chancroid, non-specific urethritis, condyloma acuminata, lymphogranuloma venerum, trichomoniasis)
typhus fever (scrub typhus, murine typhus)
poliomyelitis
rabies
dengue hemorrhagic fever & Chikungunya fever
varicella, zoster
herpes simplex infection
viral exanthemata (measles, rubella, erythema infectiosum, exanthema subitum)
viral hepatitis
mumps
infectious mononucleosis
superficial mycoses (tinea, pityriasis versicolor, candidosis)
malaria
whooping cough
ectoparasitic diseases : scabiasis, pediculosis
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
human immunodeficiency virus (HIV) infections including acquired immuno-deficiency syndrome (AIDS)
systemic mycoses (candidiasis, cryptococcosis, aspergillosis, penicillosis)
tissue parasitic diseases (trichinosis, cysticercosis, gnathostomiasis, pneumocystosis, angiostrongyliasis, filariasis, toxoplasmosis, opisthorchiasis, paragonimiasis, schistosomiasis)
leprosy
cytomegalovirus infection
anthrax
II NEOPLASM ( ICD10, C00-D48)
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
benign neoplasm of skin and subcutaneous tissue
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
benign and malignant neoplasm of oral cavity, larynx, nasopharynx, eyes, esophagus, stomach, colon, liver and biliary tract, pancreas, lungs, bone, breast, vulva, uterus, cervix, ovary, placenta, prostate gland, testes, kidney, urinary bladder, brain, thyroid gland, lymph node, hemopoietic system ( leukemia, multiple myeloma)
malignant neoplasm of skin and subcutaneous tissue
III. DISEASES OF BLOOD & BLOOD FORMING ORGANS AND DISORDERS INVOLVING THE IMMUNE MECHANISM (ICD 10, D50 -D89)
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
nutritional deficiency anemias (iron, folate)
thalassemia
G6PD deficiency
acquired platelet dysfunction with eosinophilia
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
hemolytic anemias (autoimmune hemolytic anemia, paroxysmal nocturnal hemoglobinuria)
coagulation defects (hemophilia, consumptive coagulopathy, acquired prothrombin complex deficiency)
neutropenia
aplastic anemia
idiopathic thrombocytopenic purpura
immune deficiency states
IV. ENDOCRINE, NUTRITIONAL, AND METABOLIC DISEASE (ICD 10, E00 - E90)
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
goiter
iodine deficiency
thyrotoxicosis
hypothyroidism
diabetes mellitus
protein-energy malnutrition
vitamin deficiency (A, B, C, D, E, K)
disorders of lipoprotein metabolism and lipidemia
obesity
disorders of fluid, electrolytes, and acid-base balance (acidosis, alkalosis, hyponatremia, hypernatremia, hypokalemia, hyperkalemia, hypocalcemia, hypercalcemia)
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
Cushings syndrome
hormonal disorders อื่นๆ เช่น Addisons disease, pituitary gland disorders, parathyroid gland disorders เป็นต้น
V. MENTAL & BEHAVIORAL DISORDERS (ICD10, F00 - F99)
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
mental & behavioral disorders due to alcohol, drugs and substances
panic, anxiety disorders
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
organic mental disorders (dementia, brain damage, systemic diseases, alcohol & substance induced, organic amnestic syndrome, delirium)
neurotic disorders (phobia, obscessive-compulsive disoreders, dissociative or conversion disorder)
somatoform disorders
behavioral and emotional disorders in childhood and adolescence (conduct disorder, tic disorder, enuresis, feeding disorder, nail biting, thumb sucking, attention deficit disorders)
schizophrenia
mood (affective) disorders : manic episode, bipolar affective disorders, depressive episode
behavioral syndromes associated with physiological dysfunction and physical factors (eating disorder, sleep disorder, sexual dysfunction, post-partum psychosis)
disorders of adult personality and behavior (aggressive, antisocial, compulsive, hysterical, obscessive-compulsive, paranoid)
mental retardation
disorders of psychological development (speech and language disorder, disorder of scholastic skills, motor function disorder, autism)
VI. DISORDERS OF THE NERVOUS SYSTEM (ICD10, G00 - G99)
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
meningitis
tension headache
encephalitis & myelitis
periodic paralysis
epilepsy
migraine
facial nerve paralysis (Bells palsy)
polyneuropathies (systemic diseases, drugs, chemical, alcohol)
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
brain abscess
peripheral nerve entrapment (carpal tunnel syndrome, cubital tunnel syndrome)
myasthenia gravis
myopathy
hemiplegia, paraplegia, tetraplegia
Reye's syndrome
hydrocephalus
cerebral palsy
parkinsonism
Alzheimers diseases
polyneuropathies (Guillain-Barre syndrome)
trigeminal neuralgia
VII. DISORDERS OF THE EYE AND ADNEXA (ICD 10, H00 - H59)
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
hordeolum
chalazion
conjunctivitis
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
disorders of ocular muscles, refraction & accommodation (strabismus, myopia, presbyopia, hypermetropia, astigmatism)
dacryostenosis, dacryocystitis
pterygium
keratitis, corneal ulcer
uveitis
cataract
glaucoma
VIII. DISORDERS OF THE EAR & MASTOID PROCESS (ICD 10, H60 - H95)
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
myringitis
acute otitis externa
acute otitis media
impacted cerumen
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
perforation of tympanic membrane
chronic otitis media
mastoiditis, cholesteatoma
conductive and sensorineural hearing loss
disorders of vestibular function and vertiginous syndrome (Meniere s syndrome, vertigo)
IX. DISORDERS OF THE CIRCULATORY SYSTEM (ICD10, I 00 I 99)
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
rheumatic fever
hypertension
heart failure
lymphadenitis
hemorrhoids
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
valvular heart diseases (mitral, aortic valve)
ischemic heart diseases (angina pectoris, myocardial infarction)
common cardiac arrhythmias (atrial fibrillation, supraventricular tachycardia, premature ventricular contraction, premature atrial contraction, ventricular tachycardia, ventricular fibrillation, heart block)
pulmonary embolism
infective endocarditis
pericarditis, myocarditis
varicose veins of lower extremity
hemorrhoids (complicated)
cerebrovascular diseases (intracerebral hemorrhage, cerebral infarction, subarachnoid hemorrhage)
deep vein thrombosis
X. DISORDERS OF THE RESPIRATORY SYSTEM (ICD 10, J00-J99)
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
influenza
allergic rhinitis
asthma
pneumothorax
upper respiratory infections (nasopharyngitis, sinusitis, pharyngitis, tonsillitis, laryngitis, tracheitis, croup)
lower respiratory infections (bronchitis, bronchiolitis, pneumonia, lung abscess, bronchiectasis)
pleurisy, pleural effusion
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
peritonsillar abscess, deep neck infection
pyothorax (empyema thoracis)
respiratory failure
nasal polyp
occupational lung diseases
chronic obstructive lung diseases (chronic bronchitis, emphysema)
XI. DISORDERS OF THE DIGESTIVE SYSTEM (ICD10, K00 - K93)
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
oral ulcer (aphthous ulcer, stomatitis, glossitis, thrush)
peptic ulcer, gastritis
dyspepsia, esophagitis
irritable bowel syndrome
anal fissure
alcoholic liver disease
cirrhosis
hepatic failure
liver abscess
acute pancreatitis
gastrointestinal hemorrhage
acute appendicitis
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
disorders of tooth development & eruption
dental caries, gingivitis & periodontal diseases
hernia (inguinal, umbilical)
gastroesophageal reflux
cholelithiasis, cholecystitis
intestinal obstruction
fistula in ano
perianal abscess
peritonitis
XII. DISORDERS OF SKIN & SUBCUTANEOUS TISSUE (ICD 10, L00 - L99)
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
impetigo
cellulitis
abscess
dermatitis and eczema
urticaria
acne
dyshidrosis, miliaria
corn, keloid, scar
wart
ulcer
cyst
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
bullous dermatoses (pemphigus, pemphigoid)
papulosquamous disorders (psoriasis, pityriasis rosea, lichen planus)
erythema (- multiforme, - nodosum)
discoid lupus erythematosus
XIII. DISORDERS OF THE MUSCULOSKELETAL SYSTEM AND CONNECTIVE TISSUE (ICD 10, M00 - M99)
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
osteomyelitis
pyomyositis
tendinitis (de Quervain disease, bursitis, synovitis, fasciitis, fibrositis)
reactive arthropathy
crystal arthropathy (gout, pseudogout)
osteoarthrosis (osteoarthritis)
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
rheumatoid arthritis
spondylolithiasis and disc syndrome
infective arthritis & spondylitis
osteoporosis
abnormal curvature of the spine
systemic lupus erythematosus
myositis, myofasciitis
XIV. DISORDERS OF THE GENITO- URINARY SYSTEM (ICD 10, N00 - N99)
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
cystitis, urtethritis
urethral syndrome
orchitis and epididymitis
hyperplasia of prostate
phimosis / paraphimosis
mastitis
vulvovaginitis
cervicitis
pelvic inflammatory disease (endometritis, salpingitis, oophoritis, tubo-ovarian abscess)
menstrual disorders
abnormal uterine or vaginal bleeding
menopausal & peri-menopausal disorders
nephritic syndrome (acute & chronic glomerulonephritis)
nephrotic syndrome
pyelonephritis
stress incontinence
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
interstitial nephritis
renal tubular acidosis
obstructive & reflux uropathy
renal failure
hydrocele of testis
urolithiasis
endometriosis
Bartholinitis & abscess, Bartholin cyst
imperforate hymen
female genital prolapse (cystocoele, rectocoele, prolapse uterus)
fistula involving female genital tracts
XV. PREGNANCY, CHILDBIRTH, AND THE PUERPERIUM (ICD 10, O00 - O99)
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
abnormal findings on antenatal screening of mother (biochemical, hematological, serological, cytological, chromosomal )
abortion
hyperemesis gravidarum
antepartum hemorrhage (placenta previa, abruptio placentae)
hypertensive disorder in pregnancy
other maternal disorders related to pregnancy (infection of genitourinary tract, diabetes mellitus, malnutrition)
malposition & malpresentation of the fetus
normal delivery
pre-term labor
premature rupture of membranes, chorio-amnionitis
prolonged pregnancy (post-date & post-term)
abnormal labor forces (prolonged labor)
fetal distress
trauma to birth canal during delivery & fetal injury
complications during puerperium
breast infection associated with childbirth
hydatidiform mole
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
umbilical cord complication (prolapse cord, vasa previa)
obstructed labor
ectopic pregnancy
multiple gestation
fetopelvic disproportion
polyhydramnios, oligohydramnios
XVI. CERTAIN CONDITIONS ORIGINATING IN THE PERINATAL PERIOD (ICD 10, P00 - P95)
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
birth asphyxia
transitory metabolic disorders (hypoglycemia, hypocalcemia, hypothermia, dehydration)
feeding problems of newborn
birth trauma
intrauterine and perinatal infections (rubella, syphilis, gonococcal infection, tetanus neonatorum, sepsis, hepatitis B virus, HIV, chlamydial infection)
hemolytic diseases of fetus and newborn
perinatal jaundice
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
slow fetal growth and fetal malnutrition
prematurity, low birth weight, pre-term infant
post-term infant
respiratory distress syndrome
XVII. CONGENITAL MALFORMATIONS, DEFORMATIONS AND CHROMOSOMAL ABNORMALITIES (ICD 10, Q00 - Q99)
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
encephalocoele, hydrocephalus
pre-auricular sinus, sinus, fistula and cyst of branchial cleft
congenital malformation of heart
cleft lip, cleft palate
thyroglossal duct cyst
laryngomalacia
tracheo-esophageal fistula
diaphragmatic hernia
congenital hypertrophic pyloric stenosis
congenital megacolon, imperforate anus
omphalocoele, gastroschisis
hypospadias, undescended testis, ambiguous genitalia
chromosomal abnormalities (Downs syndrome)
clubfoot
congenital hip dislocation
XIX. INJURY, POISONING AND CONSEQUENCES OF EXTERNAL CAUSES (ICD 10, S00 - T98)
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
wound
eye injury and foreign body on external eye
animal bites
toxic effects of contact with venomous animals
fractures
dislocations
muscle & tendon injuries (sprains & strains)
foreign body through orifices
burns
corrosions, heat stroke, electrical injury
near-drowning
poisoning & intoxication by drugs, substances, toxins
maltreatment syndrome (child abuse, sexual abuse, battered child)
กลุ่มที่ 3 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัยแยกโรค และรู้หลักในการดูแลรักษา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ตัดสินใจส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
chest injury
abdominal injury
head injury
spinal cord and peripheral nerve injury
XX. EXTERNAL CAUSES OF MORBIDITY & MORTALITY (ICD 10, V01 - Y98)
กลุ่มที่ 2 โรค/กลุ่มอาการ/ภาวะที่ต้องรู้กลไกการเกิดโรค สามารถให้การวินิจฉัย ให้การบำบัดการรักษาได้ด้วยตนเอง รวมทั้งการฟื้นฟูสภาพ การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค ในกรณีที่โรครุนแรง หรือซับซ้อนเกินความสามารถ ให้พิจารณาแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและส่งผู้ป่วยต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญ
nosocomial conditions
transport accidents
fall
exposure to smoke, fire and flames
exposure to forces of nature (natural heat or cold, sunlight, victim of lightning, victim of earthquake, victim of flood)
intention self-harm เช่น crashing of motor vehicle, hanging and suffocation, handgun discharge เป็นต้น
problems related to life-style เช่น tobacco use, alcohol and biological substance use, lack of physical exercise
drugs, medicaments and biological substances causing adverse effects in therapeutic use
medical device associated with adverse incident diagnostic and therapeutic use
work-related conditions
environmental pollution-related conditions
หมวดที่ 3. ทักษะการตรวจโดยใช้เครื่องมือพื้นฐาน การตรวจทางห้องปฏิบัติการ และการทำหัตถการ
3.1.การตรวจเพื่อการวินิจฉัยโดยใช้เครื่องมือพื้นฐาน สามารถบอกข้อบ่งชี้ ขั้นตอนการตรวจ กระทำได้ด้วยตนเองและแปลผลการตรวจได้ถูกต้อง
3.1.1 Stethoscope
3.1.2 Sphygmomanometer : blood pressure measurement, tourniquet test
3.1.3 Jerk hammer
3.1.4 Snellen chart (visual acuity measurement)
3.1.5 Ishihara chart (color blindness measurement)
3.1.6 Schiotz Tonometer
3.1.7 Ophthalmoscope
3.1.8 Otoscope
3.1.9 Tuning fork
3.1.10 Nasal speculum, head light, nasopharyneal mirror, laryngeal mirror (ภายใต้การกำกับ)
3.1.11 Proctoscope
3.2.การตรวจทางห้องปฏิบัติการและการตรวจพิเศษ สามารถบอกข้อบ่งชี้ ขั้นตอนการตรวจ กระทำได้ด้วยตนเองและแปลผลการตรวจได้ถูกต้อง
3.2.1 Hematocrit
3.2.2 Blood smear : differential white blood cell count, red cell morphology, platelet estimate and morphology
3.2.3 Malarial parasite
3.2.4 ABO blood group, Rh and cross matching
3.2.5 Urine analysis
3.2.6 Body fluid analysis: CSF, pleural, etc.
3.2.7 Stool examination including stool occult blood
3.2.8 Gram stain, acid fast stain
3.2.9 KOH smear, Tzanck s smear
3.2.10 Tuberculin skin test
3.2.11 Venous clotting time, clot retraction, clot lysis
3.2.12 Electrocardiography
3.2.13 Growth and development assessment (weight, height, circumferences of head ,chest and mid-arm, arm span, upper and lower segment ratio, growth chart and developmental milestone)
3.3 การตรวจทางรังสีวิทยา สามารถบอกข้อบ่งชี้ ขั้นตอน การเตรียมผู้ป่วยสำหรับการตรวจ และสามารถแปลผลการตรวจ ได้ถูกต้อง
3.3.1 Chest x-ray
3.3.2 Plain abdomen
3.3.3 Plain KUB
3.3.4 Skull and sinuses
3.3.5 Bones and joints
3.3.6 Lateral soft tissue of neck x-ray
3.4 การตรวจอื่นๆ สามารถบอกข้อบ่งชี้ของการตรวจ การเตรียมผู้ป่วยสำหรับการตรวจและหรือเก็บตัวอย่างตรวจ และสามารถแปลผลรายงานการตรวจ ได้ถูกต้อง
3.4.1 Hemoglobin, white blood cell count
3.4.2 Red cell indices
3.4.3 Reticulocyte count
3.4.4 Inclusion body
3.4.5 Platelet count
3.4.6 Erythrocyte sedimentation rate
3.4.7 Coagulation study
3.4.8 การเพาะเชื้อจากสิ่งส่งตรวจต่างๆ
3.4.9 Susceptibility test ต่อยาต้านจุลชีพ
3.4.10 Cytology
3.4.11 Endocrinologic studies : Oral glucose tolerance test (OGTT), post-prandial GTT, thyroid function test, serum cortisol
3.4.12 Liver profile
3.4.13 Kidney profile
3.4.14 Lipid profile
3.4.15 วัตถุพยานทางนิติเวชและพิษวิทยา
3.4.16 HIV testing
3.4.17 Serologic studies
3.4.18 Arterial blood gas analysis
3.4.19 Spirometry, peak expiratory flow rate measurement
3.4.20 Growth and development assessment ; Denver Development Screening Test (DDST)
3.4.21 audiometry
3.4.22 Psychological test
3.4.23 Ultrasonography: abdomen, pelvis
3.4.24 Computerized axial tomography scan
3.4.25 Magnetic resonance imaging
3.4.26 Mammography
3.4.27 Radionuclide scan
3.4.28 Barium contrast GI studies
3.4.29 Intravascular contrast studies: arterial and venous studies
3.4.30 Echocardiography
3.5 หัตถการที่จำเป็นหรือมีส่วนช่วยในการแก้ไขปัญหาสุขภาพ
3.5.1 หัตถการพื้นฐานทางคลินิก
เมื่อจบแพทยศาสตรบัณฑิตแล้วสามารถบอกข้อบ่งชี้ ขั้นตอนวิธีการทำ บอกภาวะแทรกซ้อนที่อาจจะเกิดขึ้น และสามารถทำได้ด้วยตนเอง
venepuncture
capillary puncture
intravenous fluid infusion
injection : intramuscular, intradermal, intravenous, subcutaneous
blood and blood component transfusion
arterial puncture
lumbar puncture
endotracheal intubation
local infiltration and digital nerve block
advanced cardio-pulmonary resuscitation
oxygen therapy
aerosol bronchodilator therapy
anterior nasal packing
nasogastric intubation, gastric lavage, gavage and irrigation
urethral catheterization
incision and drainage
debridement of wound
wound dressing
excision of benign tumour and cyst of skin and subcutaneous tissue
suturing and desuturing
stomal care
stump bandaging
first aid management of injured patient
measurement of central venous pressure
normal labor
amniotomy
episiotomy and perineorrhaphy
PAP smear preparation
removal of foreign body from vagina in adult
phototherapy
3. 5.2 หัตถการที่มีความซับซ้อนกว่าหัตถการพื้นฐาน และมีความสำคัญต่อการรักษา
เมื่อจบแพทยศาสตรบัณฑิต สามารถบอกข้อบ่งชี้ ขั้นตอนวิธีการทำ บอกภาวะแทรกซ้อนที่อาจจะเกิดได้ถูกต้อง สามารถทำภายใต้การแนะนำได้ถูกต้องและ เมื่อผ่านการเพิ่มพูนทักษะแล้วต้องสามารถทำได้ด้วยตนเอง
venesection
cervical dilatation and uterine curettage
tubal ligation & resection
insertion and removal of intrauterine device
removal of foreign body from vagina
neonatal resuscitation and transportation
biopsy of skin, superficial mass, cervix
appendectomy
external splinting and plaster of Paris technique
skin and skeletal traction
removal of foreign body from conjunctiva
removal of foreign body from ear, nose, throat,
basic mechanical ventilation
paracentesis : abdominal, pleural
postural drainage : chest percussion and vibration
breathing exercise
strengthening and stretching exercise
3.5.3 หัตถการที่มีความซับซ้อน และอาจทำในกรณีที่จำเป็น
สามารถบอกข้อบ่งชี้ ขั้นตอนวิธีการทำ บอกภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้ถูกต้อง เมื่อจบแพทยศาสตรบัณฑิตต้องเคยเห็นเคยช่วย และเมื่อผ่านการเพิ่มพูนทักษะต้องได้ทำภายใต้คำแนะนำ
intercostal drainage
circumcision
general anaesthesia for uncomplicated patient for simple surgery
low transverse caesarean section
close reduction of simple fractures
reduction of simple dislocations
joint aspiration
3.5.4 หัตถการที่มีความซับซ้อน และ/หรือ อาจเกิดอันตรายที่ร้ายแรงได้ถ้าปฏิบัติไม่เหมาะสม และ/หรือต้องอาศัยการฝึกฝนเพิ่มเติม
สามารถบอกข้อบ่งชี้ หลักการ ภาวะแทรกซ้อนที่อาจจะเกิด สามารถให้คำแนะนำ ปรึกษาแก่ผู้ป่วยได้ถูกต้อง เมื่อจบแพทยศาสตรบัณฑิตและผ่านการเพิ่มพูนทักษะต้องเคยเห็นหรือเคยช่วย
diagnostic liver percutaneous biopsy
diagnostic kidney percutaneous biopsy
pleural biopsy
peritoneal lavage
peritoneal dialysis
bone marrow aspiration
vacuum extraction
low forceps extraction
manual removal of placenta
culdocentesis
marsupialization of Bartholin cyst
conization of uterine cervix
salpingectomy and oophorectomy
breech assisting and extraction
contraceptive drug implantation and removal
vasectomy
tracheostomy
spinal anaesthesia
3.5.5 หัตถการเฉพาะทาง
สามารถบอกข้อบ่งชี้ หลักการ ภาวะแทรกซ้อนที่อาจจะเกิด สามารถให้คำแนะนำเพื่อเป็นแนวทางในการส่งต่อผู้ป่วยต่อไปได้อย่างเหมาะสม และสำหรับให้คำแนะนำ ปรึกษาแก่ผู้ป่วย
cranial burr hole
subdural tapping
dental extraction
tonsillectomy
thyroidectomy
peripheral nerve block
incision and curettage (external hordeolum)
excision of pterygium
cataract and glaucoma surgery
probing and irrigation of nasolacrimal duct
gastrostomy
colostomy
repair of gastric perforation, intestinal perforation
suture of peptic ulcer bleeding
herniorrhaphy
cholecystectomy
hemorrhoidectomy
suprapubic cystostomy
vesicolithotomy
hemodialysis
skin graft
laser surgery
gastrointestinal endoscopy
bronchoscopy
paracentesis: pericardium, urinary bladder
internal fixation of fracture
amputation of finger, toe and extremities
tendon repair
cervical spine and pelvic traction
bone marrow biopsy
hysterectomy
organ transplantation
cardiovascular surgery
Electric convulsive therapy
ภาคผนวก 2
ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมต้องมีความรู้ความสามารถ และปฏิบัติวิชาชีพถูกต้องตามกฎ ระเบียบ และกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบวิชาชีพเวชกรรม กล่าวคือ
1. มีความรู้ความเข้าใจในความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎหมายทั่วไป ได้แก่
1.1 ความหมายและที่มาของกฎหมาย วิวัฒนาการของกฎหมาย ประเภทและศักดิ์ของกฎหมายไทย
1.2 สุภาษิตกฎหมายไทย ความไม่รู้กฎหมายไม่เป็นข้อแก้ตัว กฎหมายมีผลย้อนหลังในส่วนที่เป็นคุณ
1.3 ความจำเป็นที่ต้องรู้กฎหมาย ประมวลกฎหมายอาญา พ.ศ. 2499 มาตรา 64 และ 50
1.4 การใช้กฎหมาย การตีความและการอุดช่องว่างในกฎหมาย ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 2 และประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พ.ศ. 2535 มาตรา 4
1.5 ขอบเขตที่กฎหมายใช้บังคับ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 4
2. มีความรู้ความเข้าใจในบทบัญญัติทั่วไป ในประมวลกฎหมายอาญา พ.ศ. 2499 ได้แก่
2.1 นิยามศัพท์ โดยทุจริต ใช้กำลังประทุษร้าย อาวุธ เอกสาร มาตรา 1
2.2 โทษทางอาญา มาตรา 18
2.3 วิธีการเพื่อความปลอดภัย มาตรา 39
2.4 ความรับผิดทางอาญาจาก การกระทำและการยกเว้นการกระทำ โดยเจตนา ไม่เจตนา หรือโดยประมาท มาตรา 59
2.5 เหตุยกเว้นโทษเนื่องจากวิกลจริต มึนเมา และการกระทำผิดด้วยความจำเป็น มาตรา 65 , 66 และ 67
2.6 เหตุยกเว้นความผิดจากการกระทำการเพื่อป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย มาตรา 68
2.7 การพยายามกระทำความผิดและโทษสำหรับความผิดฐานพยายาม มาตรา 80 และ 82
2.8 อายุความ และการร้องทุกข์ในความผิดอันยอมความได้ มาตรา 95 และ 96
2.9 บทบัญญัติที่ใช้แก่ความผิดลหุโทษ มาตรา 102106
3. ปฏิบัติวิชาชีพเวชกรรมได้ถูกต้องและ/หรือไม่เป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา พ.ศ. 2499 ในเรื่องต่อไปนี้
3.1 การปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยทุจริต มาตรา 157
3.2 การทำคำรับรองเอกสารอันเป็นเท็จ มาตรา 269
3.3 ความผิดเกี่ยวกับเพศ การข่มขืนกระทำชำเรา การกระทำชำเรา และการ
กระทำอนาจาร มาตรา 276279 การตรวจชันสูตรและให้ความเห็นทางการแพทย์
3.4 ความผิดต่อเสรีภาพ และการประกอบวิชาชีพโดยคำนึงถึงความยินยอม
ของผู้ป่วย มาตรา 309,310 และคำประกาศสิทธิผู้ป่วย แพทยสภา
3.5 ความผิดเกี่ยวกับชีวิตและร่างกาย ได้แก่
3.5.1 ความผิดฐานฆ่าผู้อื่น โดยเจตนา ไม่เจตนา และโดยประมาท มาตรา 288,290 และ 291
3.5.2 ความผิดฐานทำร้ายร่างกายโดยเจตนา โดยประมาท มาตรา 295,300และ 390 อันตรายสาหัส มาตรา 297
3.5.3 ความผิดฐานทำให้แท้งลูก มาตรา 301305
3.5.4 การทอดทิ้งเด็ก คนป่วยเจ็บ หรือคนชรา มาตรา 307,373
3.6 การปฏิเสธการประกอบวิชาชีพเวชกรรม มาตรา 374
3.7 ความผิดฐานเปิดเผยความลับผู้ป่วย มาตรา 323ประกอบพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 มาตรา 15,24 และ 25
3.8 ความผิดฐานหมิ่นประมาท มาตรา 326
4. มีความรู้ความเข้าใจในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พ.ศ. 2535 ที่เกี่ยวข้องกับการประกอบวิชาชีพเวชกรรม ได้แก่
4.1 บุคคลธรรมดา และการเริ่มต้นสภาพบุคคล มาตรา 15
4.2 บุคคลตามกฎหมาย(นิติบุคคล) มาตรา 65
4.3 ความสามารถของบุคคล ได้แก่ ผู้เยาว์ บุคคลวิกลจริต ผู้หย่อนความ
สามารถ ผู้ไร้และเสมือนไร้ความสามารถ มาตรา 19,20,2225 และ 32
4.4 ความหมายของนิติกรรม และสัญญา โมฆะกรรม โมฆียกรรม และการ
แสดงเจตนาที่ถือเป็นโมฆียะกรรม มาตรา 149,150, 152, 157 และ 159
4.5 การก่อให้เกิดสัญญา การตีความ และผลแห่งสัญญาที่ทำความตกลงไว้
ล่วงหน้าเพื่อยกเว้นความรับผิดอันเกิดจากความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง มาตรา 368 และ 373
4.6 ความผิดฐานละเมิดและการใช้สินไหมทดแทน กรณีจงใจหรือประมาท
เลินเล่อทำต่อบุคคลอื่นให้เสียหายต่อชีวิต ร่างกาย อนามัย เสรีภาพ ทรัพย์สินหรือสิทธิมาตรา 420,424 และ 438 ประกอบพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539
4.7 เอกเทศสัญญาที่เกี่ยวข้องกับการประกอบวิชาชีพเวชกรรม ได้แก่ สัญญา จ้างทำของ มาตรา 587 และ 592
4.8 บทบาทของแพทย์ที่เกี่ยวข้องกับเงื่อนไขแห่งการสมรส
4.8.1 ความสามารถของบุคคล มาตรา 1449
4.8.2 การให้คำรับรองเพื่อการสมรสใหม่ มาตรา 1445(3)
4.8.3 การวินิจฉัยสุขภาพกายหรือจิตที่เป็นผลต่อสัมพันธ์ระหว่างสามีภรรยามาตรา 1462,14631464 วรรคแรก
4.8.4 การวินิจฉัยทางการแพทย์ที่เป็นผลให้สิ้นสุดแห่งการสมรส มาตรา 1501, 1516(3)(7)(9)(10)
4.9 การวินิจฉัยทางการแพทย์ที่เป็นผลต่อความสัมพันธ์ระหว่างบิดา มารดา
และบุตร มาตรา 1539, 1545, 1555
4.10 การวินิจฉัยทางการแพทย์เพื่อแสดงความเป็นทายาทในกองมรดก มาตรา 15 และ 1604
4.11 การรับรองความสามารถของผู้ทำพินัยกรรมและการเป็นพยานในการทำ พินัยกรรม มาตรา 1654 และ 1669
5. ปฏิบัติวิชาชีพเวชกรรมได้อย่างถูกต้องเพื่อส่งเสริมสนับสนุนกระบวนการยุติธรรม ได้แก่
5.1 อำนาจพนักงานสอบสวนในการรวบรวมหลักฐาน ประมวลกฎหมายวิธี พิจารณาความอาญา พ.ศ. 2477 มาตรา 132
5.2 การชันสูตรพลิกศพ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา พ.ศ. 2477 แก้ไขเพิ่มเติมฉบับที่ 21 พ.ศ. 2542 มาตรา 148154
5.3 การเก็บรักษาวัตถุพยาน ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 158
5.4 การจัดส่งพยานเอกสาร และการเป็นพยานในกระบวนการยุติธรรม ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 168171 และ 177
5.5 การมาศาลของพยานและการซักถามพยาน ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณา ความแพ่ง พ.ศ. 2477 มาตรา 106 ,112-113
6. มีความรู้ความเข้าใจในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 ในส่วนที่ส่งเสริมการแพทย์และการสาธารณสุขของประเทศ (หมวด 3 สิทธิและเสรีภาพของชนชาวไทย มาตรา 5259) บททั่วไป และแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐที่คุ้มครองสิทธิ เสรีภาพของ เด็กและเยาวชน หญิง คนชรา ผู้พิการหรือทุพพลภาพ (หมวด 1 มาตรา 4-6, และหมวด 5 มาตรา 79,80,82,86 และ 190 ) และประกอบวิชาชีพเวชกรรมโดยตระหนักถึง คำประกาศสิทธิผู้ป่วย คำประกาศสิทธิเด็ก คำประกาศสิทธิผู้พิการหรือทุพพลภาพ และปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน
7. มีความรู้ความเข้าใจในพระราชบัญญัติวิชาชีพเวชกรรม พ.ศ. 2525 และปฏิบัติวิชาชีพเวชกรรมได้อย่างถูกต้องตามข้อบังคับแพทยสภาว่าด้วยการรักษาจริยธรรมแห่งวิชาชีพเวชกรรม พ.ศ.2526 ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2533 และฉบับที่ 3 พ.ศ. 2538 ประกาศแพทยสภา เรื่อง เกณฑ์การวินิจฉัยสมองตาย พ.ศ. 2532 และฉบับที่ 2 (พ.ศ.2539) แนวทางการบันทึกเวชระเบียนสำหรับแพทย์ (มติที่ประชุมคณะกรรมการแพทยสภาครั้งที่ 2/2542 วันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2542)
8. มีความรู้ความเข้าใจและปฏิบัติวิชาชีพได้ถูกต้องตามพระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2523 และ พระราชบัญญัติโรคพิษสุนัขบ้า พ.ศ. 2535 ตลอดจนกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้องในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการประกอบวิชาชีพเวชกรรม ได้แก่ การรายงานโรค การควบคุมและป้องกันโรค
9. มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับพระราชบัญญัติยา พ.ศ. 2510 และฉบับแก้ไข เพิ่มเติม พ.ศ.2530 พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ 2522 พระราชบัญญัติวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท พ.ศ. 2518 และแก้ไขเพิ่มเติม พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. 2535 พระราชบัญญัติเชื้อโรคและพิษจากสัตว์ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2544 ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการประกอบวิชาชีพเวชกรรม ได้แก่ ประเภท การผลิต การนำเข้า การขึ้นทะเบียน การจำหน่าย การมีไว้ในครอบครอง การส่งออก และการนำผ่าน พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 และพระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ 2535
10. มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกับพระราชบัญญัติสาธารณสุข พ.ศ. 2535 พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 ในส่วนที่เกี่ยวกับการประกอบวิชาชีพเวชกรรมและคุ้มครองอนามัยชุมชน
11. มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับพระราชบัญญัติสถานพยาบาล พ.ศ. 2541 และพระราชบัญญัติเครื่องมือแพทย์ พ.ศ. 2531 ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการประกอบวิชาชีพเวชกรรม ได้แก่ การขออนุญาตตั้งและดำเนินการสถานพยาบาล ประเภทของสถานพยาบาล การขออนุญาตผลิตและนำเข้าเครื่องมือแพทย์ ข้อจำกัดในการโฆษณาสถานพยาบาลและเครื่องมือแพทย์
12. มีความรู้ความเข้าใจในกฎหมายควบคุมการประกอบวิชาชีพและการประกอบโรคศิลปะในสาขาที่เกี่ยวข้องกับการประกอบวิชาชีพเวชกรรม ได้แก่ พระราชบัญญัติวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์ พ.ศ. 2528 พระราชบัญญัติวิชาชีพเภสัชกรรม พ.ศ. 2537 พระราชบัญญัติวิชาชีพทันตกรรม พ.ศ. 2537 พระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปะ พ.ศ. 2542 และ ร่าง พระราชบัญญัติวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ พ.ศ
. ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับความหมายและคำจำกัดความ ข้อจำกัดและเงื่อนไขในการประกอบวิชาชีพสาขาการพยาบาลและการผดุงครรภ์ เภสัชกรรม และทันตกรรม หรือการประกอบโรคศิลปะสาขาเทคนิคการแพทย์ และกายภาพบำบัด
13. มีความรู้ความเข้าใจและปฏิบัติวิชาชีพเวชกรรมได้ถูกต้องตามพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร ในเรื่องเกี่ยวกับการรายงานการเกิด การตายและเรื่องที่เกี่ยวข้อง
14. มีความรู้ความเข้าใจและปฏิบัติวิชาชีพเวชกรรมได้ถูกต้องตามพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2433 พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ พ.ศ. 2535 พระราชบัญญัติการจราจรทางบก พ.ศ. 2522 และกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง ร่าง พระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.
.. ร่าง สาระพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ
15. ปฏิบัติวิชาชีพเวชกรรมโดยยึดหลัก คำปฏิญาณของผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม Hippocratic Oaths , International Codes of Medical Ethics และ Declaration of Geneva โดยเคร่งครัด
รายนามคณะอนุกรรมการปรับปรุงเกณฑ์มาตรฐานผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม ของแพทยสภา พ.ศ. 2545
1. นายแพทย์สมศักดิ์ โล่ห์เลขา ประธานคณะอนุกรรมการ
2. นายแพทย์สงวน นิตยารัมภ์พงศ์ อนุกรรมการ
3. แพทย์หญิงสุมาลี นิมมานนิตย์ อนุกรรมการ
4. แพทย์หญิงนันทนา ศิริทรัพย์ อนุกรรมการ
5. นายแพทย์กิจประมุข ตันตยาภรณ์ อนุกรรมการ
6. นายแพทย์กำจร ตติยกวี อนุกรรมการ
7. แพทย์หญิงบุญมี สถาปัตยวงศ์ อนุกรรมการ
8. พลตรีหญิงวณิช วรรณพฤกษ์ อนุกรรมการ
9. นายแพทย์เอื้อพงศ์ จตุรธำรง อนุกรรมการ
10. แพทย์หญิงฐิติมา นุตกุล อนุกรรมการ
11. นายแพทย์ประสิทธิ์ วัฒนาภา อนุกรรมการ
12. นายแพทย์ธีระ ศิริสันธนะ อนุกรรมการ
13. นายแพทย์บุญส่ง พัจนสุนทร อนุกรรมการ
14. นายแพทย์สมชาย สุนทรโลหะนะกุล อนุกรรมการ
15. แพทย์หญิง ม.ร.ว.จันทรนิวัทธ์ เกษมสันต์ อนุกรรมการ
16. นายแพทย์วิษณุ ธรรมลิขิตกุล อนุกรรมการและเลขานุการ
เกณฑ์มาตรฐานผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมแพทยสภา พ.ศ. 2545 (เพิ่มเติม)
ภาคผนวกที่ 3 ความรู้ความสามารถทางวิทยาศาสตร์การแพทย์พื้นฐาน
คำนำ
ตามที่แพทยสภาได้ประกาศใช้เกณฑ์มาตรฐานผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมของแพทยสภาฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2545 ตั้งแต่ปีการศึกษา 2546 โดยในเกณฑ์มาตรฐานฉบับดังกล่าวมีภาคผนวกที่ 1 คือความรู้ความสามารถทางทางวิชาชีพและทักษะทางคลินิก และภาคผนวกที่ 2 คือ กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบวิชาชีพเวชกรรม ดังนั้นแพทยสภาจึงเห็นสมควรปรับปรุงภาคผนวกที่ 3 คือความรู้ความสามารถทางวิทยาศาสตร์การแพทย์พื้นฐาน (basic medical science) เพื่อให้ทันสมัยและสอดคล้องกับภาคผนวกที่ 1 สำหรับสถาบันผลิตบัณฑิตแพทย์ใช้เป็นแนวทางในการจัดการเรียนการสอนและการประเมินผล
สาระความรู้ความสามารถทางวิทยาศาสตร์การแพทย์พื้นฐานในภาคผนวกที่ 3 นี้แบ่งหมวดหมู่ตามระบบของร่างกาย โดยผสมผสานความรู้สาขาวิชาต่างๆ ได้แก่ กายวิภาคศาสตร์ ชีวเคมี สรีรวิทยา พยาธิวิทยา จุลชีววิทยา ปรสิตวิทยา เภสัชวิทยา พฤติกรรมศาสตร์ และสาขาวิชาอื่นที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งการวิเคราะห์ประเมินข้อมูลทางการแพทย์และสาธารณสุข ในแต่ละระบบจะแบ่งเป็นหมวดความรู้ในภาวะปกติและภาวะผิดปกติ สำหรับเกณฑ์ความรู้ในส่วนภาวะผิดปกติได้เน้นความสำคัญของสาเหตุ ปัจจัยเสี่ยง พยาธิกำเนิด พยาธิสรีรวิทยา พยาธิสภาพ การตรวจทางห้องปฏิบัติการ หลักการรักษา และหลักการใช้ยา
อนึ่ง ชื่อโรคหรือภาวะที่อยู่ในวงเล็บเป็นเพียงตัวอย่างประกอบเพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจสาระของเรื่องนั้นๆ ได้ชัดเจนขึ้น โดยตัวอย่างดังกล่าวมิใช่โรคหรือภาวะที่พบบ่อยหรือมีความสำคัญเสมอไป นอกจากนี้ยังมีตัวอย่างข้อสอบประกอบและเพื่อให้ผู้เกี่ยวข้องใช้เป็นแนวทางในการประเมินความรู้ความสามารถทางวิทยาศาสตร์การแพทย์พื้นฐานด้วย
General Principles
Biochemistry and molecular biology
biochemistry and function of macromolecules and their derivatives
o carbohydrate
o lipid
o nucleic acid
structure, properties and function of amino acids and proteins
o amino acid structures and properties
o principles of protein structure and folding
o enzymes: kinetics, reaction mechanisms and regulation
o structural and regulatory proteins: ligand binding, self-assembly
o regulatory properties
gene expression: DNA structure, replication, and exchange
o DNA structure: single- and double-stranded DNA, stabilizing forces, supercoiling
o gene structure and organization: chromosomes, centromere, telomere
o DNA replication, mutation, repair, degradation, and inactivation
o recombination, insertion sequences, transposon
o mechanisms of genetic exchange, including transformation, transduction, conjugation, crossover, recombination, linkage
gene expression: transcription, including defects
o transcription of DNA into RNA, enzymatic reactions, RNA, RNA degradation
o regulation: cis-regulatory elements, transcription factors, enhancers, promoters, silencers, repressants, splicing
gene expression: translation, including defects
o the genetic code
o structure and function of tRNA
o structure and function of ribosomes
o protein synthesis
o regulation of translation
o post-translational modifications, including phosphorylation, addition of carbohydrate units
o protein degradation
genetic engineering technology
o analysis of DNA: sequencing, restriction analysis, PCR amplification hybridization
o plasmids and bacteriophages
o gene cloning
o recombinant DNA technology and application
energy metabolism, including metabolic sequences, regulation, and disorders
o generation of energy from carbohydrates, fatty acids, and amino acids; glycolysis, pentose phosphate pathway, tricarboxylic acid cycle,? oxidation, ketogenesis and ketone bodies o xidation , electron transport and oxidative phosphorylation, glycogenolysis
o storage of energy: gluconeogenesis, glycogenesis, fatty acid and triglyceride synthesis
o thermodynamics: free energy, chemical equilibria and group transfer potential, energetics of ATP and other high-energy compounds
metabolic pathways of small molecules and associated diseases
o biosynthesis and degradation of carbohydrate
o biosynthesis and degradation of amino acids (eg, phenylketonuria)
o biosynthesis and degradation of purine and pyrimidine nucleotides (eg, gout, Lesch-Nyhan syndrome)
o biosynthesis and degradation of lipids (eg, dyslipidemias, carnitine deficiency)
o biosynthesis and degradation of porphyrins
biosynthesis and degradation of other macromolecules and associated abnormalities, complex carbohydrates (eg, lysosomal storage disease), glycoproteins, and proteoglycans
Biology of cells
cell components
cytoskeleton, including cell movement and intracellular transport
signal transduction: second messenger systems voltage- and ligand-gated channels and receptors
secretion and exocytosis, endocytosis, transcytosis
cell cycle, mitosis, meiosis, structure and regulation of spindle apparatus, control points
epithelial cells, including surface specialization, intercellular junctions, gap junctions, and desmosomes
fibroblasts, endothelial cells, and mesenchymal cells: basement membrane, extracellular matrix, proteoglycans, fibronectins, adhesion molecules, annexins
muscle cells, including cardiac, smooth, skeletal: structure and regulation of contractile elements, excitation-contraction coupling
adaptive cell response to injury (eg, hypertrophy and metaplasia)
mechanisms of cell injury and necrosis, including free radical mediated cell injury
apoptosis
Human development and genetics
embryogenesis: programmed gene expression, tissue differentiation and morphogenesis, homeotic genes
congenital abnormalities: principles, patterns of anomalies, dysmorphogenesis
principles of pedigree analysis, including inheritance patterns, occurrence and recurrence risk
population genetics: Hardy-Weinberg law, founder effects, mutation-selection equilibrium
genetic mechanisms: chromosomal abnormalities, mendelian inheritance, multifactorial diseases
clinical genetics, including genetic testing, prenatal diagnosis, newborn screening, genetic counseling/ethics, gene therapy
Biology of tissue response to disease
inflammation, including cells and mediators
o acute inflammation and mediator systems
o vascular response to injury, including mediators
o inflammatory cell recruitment, including adherence and cell migration, and phagocytosis
o bactericidal mechanisms and tissue injury
o clinical manifestations (eg, pain, leukocytosis)
o chronic inflammation
reparative processes
o wound healing, hemostasis, and repair: thrombosis, granulation tissue, angiogenesis, fibrosis, scar/keloid formation
o regenerative processes
neoplasia
o classification, histologic diagnosis
o grading and staging of neoplasms
o cell biology, biochemistry, and molecular biology of neoplastic cells: transformation, oncogenes, oncogenesis, altered cell differentiation, and proliferation
o hereditary neoplastic disorders
o invasion and metastasis
o tumor immunology
o paraneoplastic manifestations of cancer
o cancer epidemiology and prevention
Gender, ethnic, and behavioral considerations affecting disease treatment and prevention, including psychosocial, cultural, occupational, and environmental
progression through the life cycle, including birth through senescence
o cognitive, language, motor skills, social and interpersonal development
o sexual development (eg, puberty, menopause)
o influence of developmental stage on physician/patient interview
psychologic and social factors influencing patient behavior
o personality traits or coping style, including coping mechanisms
o psychodynamic and behavioral factors, related past experience
o family and cultural factors, including socioeconomic status, ethnicity, and gender
o adaptive and maladaptive behavioral responses to stress and illness (eg, drug-seeking behavior, sleep deprivation)
o interactions between the patient and the physician or the health care system (eg, patient transfer)
o patient adherence, including general and adolescent
patient interviewing, consultation, and interactions with the family
o establishing and maintaining rapport
o data gathering
o approaches to patient education including patients understanding about the health problems, purpose of therapy, proper use of drugs, adherance to therapy and signs of major adverse drug effects
o enticing patients to make lifestyle changes
o communicating bad news
o difficult interviews (eg, anxious or angry patients)
o multicultural ethnic characteristics
medical ethics, jurisprudence, and professional behavior
o consent and informed consent to treatment
o physician-patient relationships (eg, ethical conduct, confidentiality)
o death and dying
o birth-related issues
o issues related to patient participation in research
o communications with other health professionals (eg, case refer)
o sexuality and the profession: other boundary issues
o health schemes, national drug policies
o ethics and standards of care among various health schemes
o organization and cost of health care delivery
o concept and utilization of national essential drug list (NEDL)
o ethics, equity and budget constraints in prescribing high cost drugs (eg, erythropoietin, anti-HIV)
Multisystem processes
nutrition
o generation, expenditure, and storage of energy at the whole-body level
o assessment of nutritional status across the life span, including calories, protein, essential nutrients, hypoalimentation,
o functions of nutrients
o protein-calorie balance and malnutrition
o vitamins: structures of vitamins and derivatives of medical important, absorption storage and excretion, functions, food sources and requirements, deficiencies and/or toxicities
o mineral requirements, deficiencies and toxicities
o eating disorders (eg, obesity, bulimia)
o biotransformation
o food toxicology
temperature regulation
adaptation to environmental extremes, including occupational exposures
o physical and associated disorders (eg, radiation, decreased atmospheric pressure)
o chemical poisoning and therapy (eg, agricultural hazards, biological venom and toxins, heavy metal)
fluid, electrolyte, and acid-base balance and disorders (eg, dehydration, acidosis, alkalosis)
exercise physiology
Principles of specimen collections and laboratory interpretations
Pharmacodynamic and pharmacokinetic processes
general principles
o pharmacokinetics: absorption and bioavailability, distribution, metabolism, excretion, dose, method of administration and dosage intervals
o pharmacodynamics, mechanisms of drug action, structure-activity relationships, receptors,signal transduction
o concentration- and dose-effect relationships (eg, efficacy, potency), types and actions of agonists and antagonists
o individual factors or special populations altering pharmacokinetics and pharmacodynamics (eg, age, pregnancy, pharmacogenetics)
o adverse drug effects including contraindication, warning, precautions, side effects, drug interactions, overdose and toxicity
o regulatory issues (eg, drug development, approval)
o pharmacoeconomics
o phamarcovigilance (eg, ADR reporting system)
o concept of rational drug prescription
general properties of autacoids, including peptides and analogs, biogenic amines, prostanoids and their inhibitors, and smooth muscle/endothelial autacoids
general principles of autonomic pharmacology
general properties of antimicrobials, including mechanisms of action andresistance
general properties of antineoplastic agents and immunosuppressants, including drug effects on rapidly dividing mammalian cells
Microbial biology and infection
microbial classification
bacteria and bacterial diseases
o structure and composition
o metabolism, physiology, and regulation
o genetics
o nature and mechanisms of action of virulence factors
o pathophysiology of infection
o epidemiology and ecology
o principles of cultivation, assay, and laboratory diagnosis
viruses and viral diseases
o physical and chemical properties
o replication
o genetics
o principles of cultivation, assay, and laboratory diagnosis
o molecular basis of pathogenesis
o pathophysiology of infection
o latent and persistent infections
o epidemiology
o oncogenic viruses
fungi and fungal infections
o structure, physiology, cultivation, and laboratory diagnosis
o pathogenesis and epidemiology
parasites and parasitic diseases
o structure, physiology, life cycles, and laboratory diagnosis
o pathogenesis and epidemiology prevention and control
principles of sterilization and pure culture technique
Immune responses
production and function of granulocytes, natural killer cells, macrophages
production and function of T lymphocytes, T-lymphocyte receptors
production and function of B lymphocytes and plasma cells, immunoglobulin andantibodies, structure and biologic properties
antigenicity and immunogenicity, antigen presentation, cell activation and regulation, tolerance and clonal deletion
immunologic mediators: chemistry, function, molecular biology, classic and alternative complement pathways, cytokines, chemokines
immunogenetics: MHC structure and function, class I, II molecules; erythrocyte antigens; transplantation
immunizations, vaccines, protective immunity
alterations in immunologic function
o T- or B-lymphocyte deficiencies
o deficiencies of phagocytic cells
o combined immunodeficiency disease
o HIV infection/AIDS and other acquired disorders of immuneresponsiveness
o drug-induced alterations in immune responses, immunopharmacology
immunologically mediated disorders
o hypersensitivity (types IIV)
o transplant rejection
o autoimmune disorders
o risks of transplantation, transfusion (eg, graft-versus-host disease)
o isoimmunization, hemolytic disease of the newborn
o immunopathogenesis
immunologic principles underlying diagnostic laboratory tests (eg, ELISA,complement fixation)
innate immunity
Quantitative methods
fundamental concepts of measurement
o scales of measurement
o distribution, central tendency, variability, probability
o disease prevalence and incidence
o disease outcomes (eg, fatality rates)
o associations (eg, correlation and covariance)
o health impact (eg, risk differences and ratios)
o efficacy of drug therapy (eg, odd ratio, number needed to treat, risk reduction)
o risk of drug therapy (eg, number needed to harm)
o sensitivity, specificity, predictive values
fundamental concepts of study design
o types of experimental studies (eg, clinical trials, field trials, community intervention trials)
o types of observational studies (eg, cohort, case-control)
o sampling and sample size
o subject selection and exposure allocation (eg, randomization, systematic assignment)
o outcome assessment
o internal and external validity
o level of evidence
fundamental concepts of hypothesis testing and statistical inference
o confidence intervals
o statistical significance and Type I error
o statistical power and Type II error
Hematopoietic and Lymphoreticular Systems
Normal processes
embryonic development, fetal maturation, and perinatal changes
organ structure and function
cell/tissue structure and function
o production and function of erythrocytes, hemoglobin, O2 and CO2 transport, transport proteins
o production and function of leukocytes and the lymphoreticular system
o production and function of platelets
o production and function of coagulation and fibrinolytic factors
repair, regeneration, and changes associated with stage of life
Abnormal processes
infectious, inflammatory, and immunologic disorders
o infections of the blood, reticuloendothelial system, and lymphatics (eg.AHF, infectious mononucleosis, malaria,filariasis)
o allergic and anaphylactic reactions and other immunopathologic mechanisms
o acquired disorders of immune deficiency
o autoimmunity and autoimmune diseases (eg, Coombs positive hemolytic anemia, cryoglobulinemias, ITP)
o transfusion complications
neoplastic disorders (eg, leukemia, lymphoma, myeloproliferative disorders, multiple myeloma)
metabolic and regulatory disorders, including acquired and congenital
o anemias and cytopenias
- nutritional anemia (eg, iron deficiency anemia, megaloblastic anemia )
- hereditary hemolytic anemia (eg, thalassemia, hemoglobinopathies, hereditary spherocytosis, G6PD deficiency)
- acquired hemolytic anemia (eg, PNH)
- cytopenia (eg, aplastic anemia, agranulocytosis)
o hemorrhagic and hemostatic disorders ( eg, acquired coagulopathies, DIC), hereditary (eg, hemophilia)
o bleeding secondary to platelet disorders (eg, von Willebrand's, APDE)
vascular and endothelial disorders (eg, hypersplenism, TTP, hemolytic-uremic syndrome)
systemic disorders affecting the hematopoietic and lymphoreticular system (eg, nutritional deficiencies, systemic lupus erythematosus), hematologic manifestations of systemic disorders, hematologic disorders present as systemic diseases
idiopathic disorders
Principles of therapeutics
mechanisms of action, indication and use, and adverse effects of drugs for treatment of disorders of the hematopoietic system
o blood and blood products
o treatment of anemia, drugs stimulating erythrocyte production (eg,erythropoietin, androgen)
o drugs stimulating leukocyte production (eg, G-CSF, GM-CSF)
o anticoagulants, thrombolytic drugs
o antiplatelet drugs
o antimicrobials (eg, antimalarials, anti-retroviral)
o antineoplastic and immunosuppressive drugs
o drugs used to treat acquired disorders of immune responsiveness (eg. IVIG)
o therapeutic antibodies
other therapeutic modalities (eg, splenectomy, chelating agents, radiation therapy for lymphomas, plasmapheresis, principles of stem cell transplantation)
Gender, ethnic, and behavioral considerations affecting disease treatment and prevention, including psychosocial, cultural, occupational, and environmental
emotional and behavioral factors (eg, diet, depression and immune responses, blood doping among athletes)
influence on person, family, and society (eg, childhood leukemia)
occupational and other environmental risk factors (eg, heavy metals, hydrocarbons, lead)
gender and ethnic factors (eg, herbal treatments with bone marrow depression)
Central and Peripheral Nervous Systems
Normal processes
embryonic development, fetal maturation, and perinatal changes, including neural tube derivatives, cerebral ventricles, neural crest derivatives
organ structure and function
o spinal cord, including gross anatomy, blood supply, and spinal reflexes
o brain stem, including cranial nerves and nuclei, reticular formation, gross anatomy, and blood supply
o brain, including gross anatomy and blood supply; cognition, language, memory; hypothalamic function; limbic system and emotional behavior; circadian rhythms and sleep; and control of eye movement
o sensory systems, including proprioception, pain, vision, hearing, balance, taste, and olfaction
o motor systems, including brain and spinal cord, basal ganglia and cerebellum
o autonomic nervous system
o peripheral nerves and synapse
cell/tissue structure and function
o axonal transport
o excitable properties of neurons, axons and dendrites, including channels
o synthesis, storage, release, reuptake, and degradation of neurotransmitters and neuromodulators
o pre- and postsynaptic receptor interactions, trophic and growth factors
o brain metabolism
o glia, myelin
o brain homeostasis: blood-brain barrier; cerebrospinal fluid formation and flow; choroid plexus
o repair, regeneration, and changes associated with stage of life Abnormal processes
infectious, inflammatory, and immunologic disorders (eg, multiple sclerosis, myasthenia gravis)
traumatic and mechanical disorders (eg, subdural and epidural hematomas, cord compression, peripheral nerve injury)
neoplastic disorders, including primary and metastatic
acquired metabolic and regulatory disorders (eg, delirium, Reyes syndrome)
vascular disorders (eg, cerebrovascular disease)
systemic disorders affecting the nervous system (eg, lupus, diabetic neuropathy)
congenital disorders, including metabolic (eg, neural tube defects, cerebral palsy, mental retardation, Down syndrome)
degenerative disorders (eg, Alzheimer's disease, Parkinson's disease, amyotrophic lateral sclerosis)
paroxysmal disorders (eg, epilepsy, headache, pain syndromes, and sleep disorders including narcolepsy, periodic paralysis)
disorders of special senses (eg, blindness, deafness)
movement disorders (eg, chorea, tremor, dystonia, rigidity, hypokinexia)
psychopathologic disorders, processes and their evaluation
o early-onset disorders (eg, learning disorders)
o disorders related to substance use
o schizophrenia and other psychotic disorders
o mood disorders
o anxiety disorders
o somatoform disorders
o personality disorders
o physical and sexual abuse of children, adults, and elders
o other disorders (eg, dissociative, impulse control, post-traumatic stress disorder)
Principles of therapeutics
mechanisms of action, indication and use, and adverse effects of drugs for treatment of disorders of the nervous system
o anesthetics
o hypnotics
o psychopharmacologic agents (eg, anxiolytics, antidepressants, antipsychotic agents, mood-stabilizing agents)
o anticonvulsants
o analgesics
o stimulants, amphetamines
o antiparkinsonian drugs
o skeletal muscle relaxants, botulinum toxin
o neuromuscular junction blocking agents
o antiglaucoma drugs
o drugs used to decrease intracranial pressure (eg, mannitol, high-dose glucocorticoids)
o antimigraine agents
o drugs affecting autonomic nervous system (eg, anticholinesterases)
other therapeutic modalities (eg, radiation, CFS shunting, surgery)
Gender, ethnic, and behavioral considerations affecting disease treatment and prevention, including psychosocial, cultural, occupational, and environmental
emotional and behavioral factors (eg, drug abuse, sleep deprivation, accident prevention, pets)
influence on person, family, and society (eg, developmental disabilities, dementia, generational reversal, nutrition, seizures, sleep disorders)
occupational and other environmental risk factors (eg, boxing, carbon monoxide exposure)
gender and ethnic factors (eg, dementia)
Skin and Related Connective Tissue
Normal processes
embryonic development, fetal maturation, and perinatal changes
organ structure and function
cell/tissue structure and function, including barrier functions, thermal regulation, eccrine function
repair, regeneration, and changes associated with stage of life or ethnicity (eg, senile purpura, male pattern baldness, postmenopausal hair changes) skin defense mechanisms and normal flora
Abnormal processes
infectious, inflammatory, and immunologic disorders
o bacterial infections, (eg, acne, cellulitis, carbuncle, abscess, necrotizing fasciitis, gangrene)
o viral infections (eg, herpes infections, chickenpox, rubella, measles, roseola, verrucae)
o fungal infections, including mycoses, dermatophytosis (eg, tinea)
o parasitic infections (eg, scabies, lice, creeping eruptions)
o dermal inflammation, eczema, vesiculobullous disease:pemphigus), insect bites and stings
o immune and autoimmune disorders (eg, lupus erythematosus, scleroderma, dermatomyositis, alopecia, psoriasis, urticaria, allergic dermatosis)
traumatic and mechanical disorders (eg, thermal injury, decubitus ulcers, effects of ultraviolet light and radiation)
neoplastic disorders
o keratinocytes (eg, seborrheic keratosis, actinic keratosis, basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma)
o melanocytes (eg, nevi, melanoma)
o vascular neoplasms (eg, hemangiomas, Kaposis sarcoma)
o other (eg, leukemia- lymphoma, skin appendage tumors)
metabolic, regulatory, and structural disorders (eg, vitamin deficiencies, hypervitaminosis, hyperhidrosis)
vascular disorders (eg, vasculitis, Raynaud's disease)
systemic disorders affecting the skin
Principles of therapeutics
mechanisms of action, indication and use, and adverse effects of drugs for treatment of disorders of the skin and connective tissue, including anti-inflammatory agents (eg,corticosteroids, antihistamines), emollients, sunscreen, retinoids, antimicrobial agents, cytotoxic and immunologic therapy (eg, methotrexate, PUVA, keratolytics)
other therapeutic modalities (eg, laser, tattoo removal, cryotherapy)
Gender, ethnic, and behavioral considerations affecting disease treatment and prevention, including psychosocial, cultural, occupational, and environmental
emotional and behavioral factors (eg, sun exposure, acne)
influence on person, family, and society (eg, psoriasis)
occupational and other environmental risk factors
gender and ethnic factors (eg, keloid)
Musculoskeletal System
Normal processes
embryonic development, fetal maturation, and perinatal changes
organ structure and function
cell/tissue structure and function
o biology of bones, joints, tendons, skeletal muscle
o energy metabolism in muscle
o exercise and physical conditioning
repair, regeneration, and changes associated with stage of life
Abnormal processes
infectious, inflammatory, and immunologic disorders
o infectious disorders
o inflammatory disorders (eg, fibrositis, synovitis, tenosynovitis)
o immunologic disorders (eg, rheumatoid arthritis, ankylosing spondylitis, polymyositis, connective tissue diseases)
traumatic and mechanical disorders (eg, repetitive motion injuries)
neoplastic disorders (eg, osteosarcoma, metastatic disease)
metabolic, regulatory, and structural disorders (eg, dwarfism, osteogenesis imperfecta, osteomalacia, osteoporosis, gout)
vascular disorders (eg, bone infarcts)
systemic disorders affecting the musculoskeletal system (eg, diabetes mellitus),
idiopathic disorders (eg, Dupuytren's contracture)
degenerative disorders (eg, disc disease, osteoarthritis)
Principles of therapeutics
mechanisms of action, indication and use, and adverse effects of drugs for treatment of disorders of the musculoskeletal system
o nonsteroidal anti-inflammatory drugs
o muscle relaxants
o antigout therapy
o immunosuppressive drugs (eg, glucocorticoids, gold salt, cytotoxic agents)
o drugs affecting bone mineralization (eg, diphosphonates, calcitonin, estrogen analogs)
other therapeutic modalities (eg, radiation, surgery, casts, rehabilitation)
Gender, ethnic, and behavioral considerations affecting disease treatment and prevention, including psychosocial, cultural, occupational, and environmental
emotional and behavioral factors (eg, diet, exercise, seat belts, bicycle helmets)
influence on person, family, and society (eg, osteoporosis, fractures in elderly, alcohol abuse/fractures)
occupational and other environmental risk factors (eg, athletes, musicians)
gender and ethnic factors (eg, bone mass)
Respiratory System
Normal processes
embryonic development, fetal maturation, and perinatal changes
organ structure and function
o airways, including mechanics and regulation of breathing
o lung parenchyma, including ventilation, perfusion, gas exchange
o pleura
cell/tissue structure and function, including surfactant formation, alveolar structure
repair, regeneration, and changes associated with stage of life
pulmonary defense mechanisms and normal flora
Abnormal processes
infectious, inflammatory, and immunologic disorders
o infectious diseases
- infectious diseases of the upper respiratory tract
- acute infectious diseases of the lower respiratory tract, pleura and their complications
- chronic infectious diseases of the lower respiratory tract
o immunologic disorders
- allergic and hypersensitivity disorders
- autoimmune disorders (eg, Wegeners granulomatosis)
o inflammatory disorders
- pneumoconiosis
- acute and chronic alveolar injury (eg, acute respiratory distress syndrome, chlorine gas/smoke inhalation)
- obstructive pulmonary disease
- restrictive pulmonary disease (eg, sarcoidosis)
traumatic and mechanical disorders (eg, aspiration, pneumothorax, atelectasis, sleep apnea)
neoplastic disorders (eg, polyps, bronchogenic carcinoma, mesothelioma)
metabolic, regulatory, and structural disorders (eg, hypoventilation, ventilation-perfusion imbalance, neonatal respiratory distress syndrome)
vascular and circulatory disorders (eg, pulmonary hypertension, pulmonary edema, pleural effusion)
systemic disorders affecting the respiratory system
Principles of therapeutics
mechanisms of action, indication and use, and adverse effects of drugs for treatment of disorders of the respiratory system (eg, decongestants, cough suppressants,expectorants, mucolytics; bronchodilator drugs)
other therapeutic modalities (eg, oxygen therapy, nasal CPAP, mechanical ventilation, physical therapy)
Gender, ethnic, and behavioral considerations affecting disease treatment and prevention, including psychosocial, cultural, occupational, and environmental emotional and behavioral factors (eg, smoking)
influence on person, family, and society (eg, family smoking)
occupational and other environmental risk factors
gender and ethnic factors (eg, lung cancer)
Cardiovascular System
Normal processes
embryonic development, fetal maturation, and perinatal changes
organ structure and function
o chambers, valves
o cardiac cycle, mechanics, heart sounds, cardiac output
o hemodynamics, including systemic, pulmonary, coronary, and blood volume
o circulation in specific vascular beds
cell/tissue structure and function
o heart muscle, metabolism, oxygen consumption, biochemistry, and secretory function (eg, atrial natriuretic peptide)
o endothelium and secretory function, vascular smooth muscle, microcirculation, and lymph flow
o neural and hormonal regulation of the heart, blood vessels, and blood volume, including responses to change in posture, exercise, and tissue metabolism
repair, regeneration, and changes associated with stage of life
Abnormal processes
infectious, inflammatory, and immunologic disorders
o infectious disorders (eg, endocarditis)
o inflammatory and immunologic disorders (eg, acute rheumatic fever, vasculitis)
traumatic and mechanical disorders (eg, tamponade, valvular disease, obstructive cardiomyopathy)
neoplastic disorders
metabolic and regulatory disorders (eg, hypertension, dysrhythmias, systolic and diastolic dysfunction, cor pulmonale, ischemic heart disease)
vascular disorders (eg, atherosclerosis) systemic diseases affecting the cardiovascular system
congenital disorders of the heart and central vessels
Principles of therapeutics
mechanisms of action, indication and use, and adverse effects of drugs for treatment of disorders of the cardiovascular system
o coronary and peripheral vasodilators
o antiarrhythmic drugs
o antihypertensive drugs
o measures used to combat hypotension and shock
o drugs affecting cholesterol and lipid metabolism
o drugs affecting blood coagulation, thrombolytic agents
o inotropic agents and treatment of heart failure
o immunosuppressive and antimicrobial drugs
o drugs to treat peripheral arterial disease
o drugs to treat nicotine dependence (smoking cessation therapy)
other therapeutic modalities (eg, pacemakers, angioplasty, valve replacement)
Gender, ethnic, and behavioral considerations affecting disease treatment and prevention, including psychosocial, cultural, occupational, and environmental
emotional and behavioral factors (eg, smoking, alcohol, ischemic heart disease, obesity, exercise, diet)
influence on person, family, and society (eg, altered lifestyle)
occupational and other environmental risk factors (eg, stress)
gender and ethnic factors (eg, hypertension)
Gastrointestinal System
Normal processes
embryonic development, fetal maturation, and perinatal changes
organ structure and function, including alimentary canal, liver and biliary system, salivary glands and exocrine pancreas, motility, digestion and absorption
cell/tissue structure and function
o endocrine and neural regulatory functions, including GI hormones
o salivary, gastrointestinal, pancreatic, hepatic secretory products, including enzymes, proteins, bile salts, and processes
o synthetic and metabolic functions of hepatocytes
repair, regeneration, and changes associated with stage of life
gastrointestinal defense mechanisms and normal flora
Abnormal processes
infectious, inflammatory, and immunologic disorders
o infectious disorders (eg, peritonitis, hepatitis, intestinal parasitic infection)
o diarrhea and food poisoning
o inflammatory disorders (eg, cholecystitis, pancreatitis)
o immunologic disorders (eg, inflammatory bowel diseases)
traumatic and mechanical disorders
o hiatus hernia
o obstruction (eg, volvulus, postsurgical obstruction)
o perforation of hollow viscus and blunt trauma
o inguinal, femoral, and abdominal wall hernias
o esophageal and colonic diverticula , Meckel's diverticulum
neoplastic disorders, including benign and malignant
metabolic and regulatory disorders (eg, hepatic failure, motility disorders)
vascular disorders (eg, portal hypertension, hemorrhoids)
systemic disorders affecting the gastrointestinal system
congenital anomalies (eg, omphalocele, hirchsprungs disease)
Principles of therapeutics
mechanisms of action, indication and use, and adverse effects of drugs for treatment of disorders of the gastrointestinal system
o treatment and prophylaxis of peptic ulcer disease and gastroesophageal reflux
o drugs to alter gastrointestinal motility (eg, antiemetic drugs, prokinetic drugs)
o fluid replacement (eg, oral rehydration)
o pancreatic replacement therapy and treatment of pancreatitis drugs for treatment of hepatic failure (eg, lactulose) and biliary disease (eg, drugs to dissolve gallstones)
o anti-inflammatory, immunosuppressive, antineoplastic, antimicrobial drugs and anti-parasitic drugs
other therapeutic modalities (eg, surgical procedures, stents, feeding tubes)
Gender, ethnic, and behavioral considerations affecting disease treatment and prevention, including psychosocial, cultural, occupational, and environmental
emotional and behavioral factors (eg, peptic ulcer, encopresis)
influence on person, family, and society (eg, inflammatory bowel disease, irritable bowel disease, pancreatitis and alcohol, chronic laxative abuse)
occupational and other environmental risk factors
gender and ethnic factors (eg, diets)
Renal/Urinary System
Normal processes
embryonic development, fetal maturation, and perinatal changes
organ structure and function
o kidneys, ureters, bladder, urethra
o glomerular filtration and hemodynamics
o tubular reabsorption and secretion, including transport processes and proteins
o urinary concentration and dilution
o normal urinary compositions
o renal mechanisms in acid-base balance
o renal mechanisms in body fluid homeostasis
o micturition
cell/tissue structure and function, including renal metabolism and oxygen consumption, hormones produced by or acting on the kidney
repair, regeneration, and changes associated with stage of life
Abnormal processes
infectious, inflammatory, and immunologic disorders
o infectious disorders
- upper urinary tract (eg, pyelonephritis, papillary necrosis)
- lower urinary tract (eg, cystitis, urethritis)
o inflammatory and immunologic disorders
- glomerular disorders (eg, glomerulonephritis, nephrotic syndrome)
- tubular interstitial disease (eg, interstitial nephritis, transplant rejection)
traumatic and mechanical disorders (eg, obstructive uropathy)
neoplastic disorders (eg, renal, urinary bladder and collecting system, metastases)
metabolic and regulatory disorders
o renal failure, acute and chronic (eg, acute tubular necrosis)
o tubular and collecting duct disorders (eg, Fanconis syndrome, renal tubular acidosis, nephrogenic diabetes insipidus, polycystic kidney disease)
o urolithiasis
vascular disorders (eg, renal artery stenosis)
systemic diseases affecting the renal system (eg, diabetes mellitus, amyloidosis, systemic lupus erythematosus)
Principles of therapeutics
mechanisms of action, indication and use, and adverse effects of drugs for treatment of disorders of the renal and urinary system
o diuretics, antidiuretic drugs
o drugs and fluids used to treat volume, electrolyte, and acid-base disorders
o drugs used to enhance renal perfusion (eg, dopamine)
o anti-inflammatory, antimicrobial, immunosuppressive, and antineoplastic drugs
o drugs used to treat lower urinary tract system (eg, incontinence, bladder function, benign prostatic hyperplasia)
other therapeutic modalities (eg, dialysis, renal transplantation)
Gender, ethnic, and behavioral considerations affecting disease treatment and prevention, including psychosocial, cultural, occupational, and environmental
emotional and behavioral factors (eg, drug-induced interstitial nephritis, diet)
influence on person, family, and society (eg, hemodialysis, living related kidney donation, transplants)
occupational and other environmental risk factors (eg, heavy metals)
gender and ethnic factors (eg, disease progression, urinary tract infections)
Reproductive System
Normal processes
embryonic development, fetal maturation, and perinatal changes
organ structure and function
o female structure, including breast
o female function (eg, menstrual cycle, puberty, menopause)
o male structure
o male function (eg, spermatogenesis, puberty)
o intercourse, orgasm
o pregnancy, including labor and delivery, the puerperium, lactation, gestational uterus, placenta
cell/tissue structure and function, including hypothalamic-pituitary-gonadal axis, sex steroids, and gestational hormones
reproductive system defense mechanisms and normal flora
Abnormal processes
infectious, inflammatory, and immunologic disorders (eg, toxic shock syndrome, breast abscess, orchitis, sexually transmitted diseases, autoimmune hypogonadism, cystic mastitis)
traumatic and mechanical disorders (eg, female incontinence, torsion of testis, varicocele)
neoplastic disorders
metabolic and regulatory processes
o female (eg, anovulation, infertility, polycystic ovaries, endometriosis, orgasmic dysfunction, delayed and premature puberty)
- menopausal syndrome
o male (eg, infertility, impotence, gynecomastia, delayed and premature puberty)
- benign prostatic hyperplasia
systemic disorders affecting reproductive function (eg, obesity, myotonic dystrophy, cirrhosis, renal failure)
disorders relating to pregnancy, the puerperium, and the postpartum period
o obstetric problems (eg, ectopic pregnancy, third-trimester bleeding)
o complications affecting other organ systems (eg, eclampsia, gestational diabetes, thyroid disorders)
o disorders associated with the puerperium (eg, postpartum hemorrhage, sepsis, depression)
o antepartum, intrapartum, postpartum disorders of the fetus (eg, prematurity, postmaturity, cord compression, macrosomia)
Principles of therapeutics
mechanisms of action, indication and use, and adverse effects of drugs for treatment of disorders of the reproductive system and management of normal reproductive function
o female reproductive tract
- fertility drugs
- oral contraception, other methods of contraception
- estrogen, progestogen replacement
- stimulants and inhibitors of labor
- estrogen and progesterone antagonists, treatment of menopause
- stimulators and inhibitors of lactation
o male reproductive tract
- androgen replacement and antagonists
o gonadotropin-releasing hormone and gonadotropin replacement
o abortifacients
o antimicrobials
o antineoplastics
o restoration of potency including mens health (eg, drugs use in erectile dysfunction)
other therapeutic modalities affecting the reproductive system (eg, tampons, anabolic steroids)
Gender, ethnic, and behavioral considerations affecting disease treatment and prevention, including psychosocial, cultural, occupational, and environmental
emotional and behavioral factors (eg, sexually transmitted diseases)
influence on person, family, and society (eg, infertility)
occupational and other environmental risk factors (eg, radiation)
family planning and pregnancy (eg, unwanted)
gender identity, sexual orientation, sexuality, libido
effects of traumatic stress syndrome, violence, rape, child abuse
Endocrine System
Normal processes
embryonic development, fetal maturation, and perinatal changes
organ structure and function
o hypothalamus, posterior and anterior pituitary gland
o thyroid gland
o parathyroid glands
o adrenal cortex, adrenal medulla
o pancreatic islets
o ovary and testis
o adipose tissue
cell/tissue structure and function, including hormone synthesis, secretion, action and metabolism
o peptide hormones
o steroid hormones, including vitamin D
o thyroid hormones
o catecholamine hormones
o renin-angiotensin system
repair, regeneration, and changes associated with stage of life
Abnormal processes
infectious, inflammatory, and immunologic disorders (eg, Graves disease, Hashimotos thyroiditis)
traumatic and mechanical disorders
neoplastic disorders
metabolic and regulatory processes (eg, diabetes mellitus)
vascular disorders (eg, pituitary apoplexy)
systemic disorders affecting the endocrine system (eg, hemochromatosis)
idiopathic disorders (eg, hirsutism)
Principles of therapeutics
mechanisms of action, indication and use, and adverse effects of drugs for treatment of disorders of the endocrine system
o hormones and hormone analogs
o stimulators of hormone production (eg, sulfonylureas)
o inhibitors of hormone production (eg, thiouracils)
o hormone antagonists
o potentiators of hormone action (eg, metformin) antiobesity agents
other therapeutic modalities (eg, surgery, radiation)
Gender, ethnic, and behavioral considerations affecting disease treatment and prevention, including psychosocial, cultural, occupational, and environmental
emotional and behavioral factors (eg, compliance in diabetes mellitus)
influence on person, family, and society
occupational and other environmental risk factors (eg, radiation exposure, iodine deficiency)
gender and ethnic factors
ตัวอย่างข้อสอบ
1.ชายอายุ 16 ปีมีอาการตาเหลือง (jaundice) ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการพบค่า mean corpuscular hemoglobin concentration (MCHC) และ osmotic fragility เพิ่มมากกว่าปกติ ส่วน ค่าเอนไซม์ของตับอยู่ในเกณฑ์ปกติ และ การตรวจ direct anti-globulin ให้ผลลบ เม็ดเลือดแดงของผู้ป่วยรายนี้น่าจะมีลักษณะใด
A. ovalocyte
B. schistocyte
C. spherocyte
D. target cell
E. tear drop cell
เฉลย C
2.ชายอายุ 50 ปีมีแขนทั้ง 2 ข้างอ่อนแรงลงเรื่อยๆ อย่างช้าๆ มานาน 1 ปี ตรวจร่างกายพบกล้ามเนื้อแขนลีบ (atrophy), กล้ามเนื้อบริเวณหน้าอกและต้นแขนกระตุก (fasciculation), ขาทั้งสองข้างมี hyper-reflexia, plantar reflex เป็น extensor response ส่วนระบบความรู้สึกอยู่ในเกณฑ์ปกติ
ผู้ป่วยรายนี้น่าจะเป็นโรคใดมากที่สุด
A. amyotrophic lateral sclerosis
B. dementia, Alzheimers type
C. Guillian-Barre syndrome
D. multiple cerebral infarcts
E. multiple sclerosis
เฉลย A
3. เด็กชายอายุ 10 ปีถูกผึ้งต่อยที่แขน 5 นาทีต่อมาผิวหนังตรงบริเวณที่ถูกผึ้งต่อยบวมแดงขนาด 2 ซม.
รอยโรคดังกล่าวน่าจะมีพยาธิสภาพลักษณะใด
A. foreign body reaction
B. hemorrhage
C. lymphocytic infiltration
D. neutrophilic migration
. vasodilatation
เฉลย E
4. เด็กหญิงอายุ 12 ปีมีอาการหอบเหนื่อย ข้อเข่าและข้อสะโพกเจ็บ บวม แดง ภาพรังสีทรวงอกพบหัวใจโตและลักษณะของ pulmonary edema ผู้ป่วยมีอาการหัวใจวายและเสียชีวิตในวันต่อมา ผู้ป่วยน่าจะมีประวัติของการเจ็บป่วยใดนำมาก่อน
A. cyanosis with chest pain
B. jaundice
C. meningitis
D. pharyngitis
E. skin infection
เฉลย D
5.เด็กชายอายุ 6 ปีมีก้อนในท้องขนาดใหญ่บริเวณ midline เหนือต่อ pubic symphysis การผ่าตัด พบcystic mass ติดอยู่กับ umbilicus และ apex ของ urinary bladder ก้อนดังกล่าวน่าจะเป็น
A. hydrocele
B. Meckels cyst
C. Meckels diverticulum
D. omphalocele
E. urachal cyst
เฉลย E
6.ผู้ป่วยไตวายระยะสุดท้าย (end stage renal disease) ที่ได้รับการรักษาด้วย hemodialysis และมีปัญหา normochromic normocytic anemia ควรให้การรักษาด้วย
A. erythropoietin
B. ferrous sulfate
C. folate
D. vitamin B6
E. vitamin B12
เฉลย A
7.การตรวจเลือดของหญิงที่มีประจำเดือน (menstruation) สม่ำเสมอทุก 28 วันพบ peak ของ serum 17 ?-estradiol ในช่วง 12 ชั่วโมงก่อน และตรวจไม่พบ progesterone ท่านคาดว่าหญิงรายนี้น่าจะเกิดภาวะใดภายใน 3 วันต่อมา
A. cessation of menstruation
B. decreased basal body temperature
C. onset of menstruation
D. ovulation
E. regression of the corpus luteum
เฉลย D
8. เด็กชายอายุ 6 ปีมีปัญหา short stature และ delayed bone age ได้รับการรักษาด้วย recombinant growth hormone การตรวจเลือด 3 เดือนต่อมาน่าจะพบ
A. insulin-like growth factor 1 concentration ลดลง
B. alkaline phosphatase activity เพิ่มขึ้น
C. calcium concentration เพิ่มขึ้น
D. phosphorus activity เพิ่มขึ้น
E. BUN concentration เพิ่มขึ้น
เฉลย B
รายชื่อคณะอนุกรรมการปรับปรุงเกณฑ์มาตรฐานผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม
ของแพทยสภา พ.ศ. 2547
ภาคผนวกที่ 3 ความรู้ความสามารถทางวิทยศาสตร์การแพทย์พื้นฐาน
| 1. |
นายแพทย์สมศักดิ์ |
โล่ห์เลขา |
ประธานคณะอนุกรรมการ |
| 2. |
แพทย์หญิงอนงค์ |
เพียรกิจกรรม |
อนุกรรมการ |
| 3. |
นายแพทย์สรรใจ |
แสงวิเชียร |
อนุกรรมการ |
| 4. |
แพทย์หญิงนีโลบล |
เนื่องตัน |
อนุกรรมการ |
| 5. |
แพทย์หญิงสุพัตรา |
โล่ห์สิริวัฒน์ |
อนุกรรมการ |
| 6. |
นายแพทย์ทวี |
เลาหพันธ์ |
อนุกรรมการ |
| 7. |
นายแพทย์สิริฤกษ์ |
ทรงศิวิไล |
อนุกรรมการ |
| 8. |
นายแพทย์ประสงค์ |
ศิริวิริยะกุล |
อนุกรรมการ |
| 9. |
นายแพทย์พิสนธิ์ |
จงตระกูล |
อนุกรรมการ |
| 10. |
แพทย์หญิงสุรางค์ |
นุชประยูร |
อนุกรรมการ |
| 11. |
แพทย์หญิงธาดา |
สืบหลินวงศ์ |
อนุกรรมการ |
| 12. |
นายแพทย์อนุชา |
พัวไพโรจน์ |
อนุกรรมการ |
| 13. |
แพทย์หญิงสินีนาฎ |
กาลเนาวกุล |
อนุกรรมการ |
| 14. |
แพทย์หญิงอรุณี |
ธิติธัญญานนท์ |
อนุกรรมการ |
| 15. |
นายแพทย์มงคล |
คุณากร |
อนุกรรมการ |
| 16. |
นายแพทย์วิษณุ |
ธรรมลิขิตกุล |
อนุกรรมการและเลขาฯ |
| 17. |
แพทย์หญิงนิศารัตน์ |
โอภาสเกียรติกุล |
อนุกรรมการและผู้ช่วยเลขาฯ |
รับรองโดยคณะกรรมการแพทยสภาในการประชุมครั้งที่ 8 / 2546 วันที่ 11 สิงหาคม 2547
|
